بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ

شروع تحقيق: جُمادی الاوّل 1436 – اسفند ماه 1393

آخرين بررسی: 27/ بهمن/94

جمع ساعات تحقيق: 155+ 1


ميلاد قهرمان و پرستار کربلا حضرت زينب کبری مبارک باد

 

موضوع: شناخت و اعمال ماه جُمادی الاوّل

ايّام فاطميّه اوّل در سوگ شهادت سرور زنان عالم امّ الأئمّه تسليت باد

جُمادی الاوّل ماه حمد و سپاس به درگاه الهی، ماه ستايش و مناجات

عظمت و عمق تأثير توطئه جمل و جنگ داخلی عليه حکومت اسلامی پايه­ های معنويّت را در هم شکست

گزيده مطالب:

أعوذ بالله‏ من‏ الشيطان الرجيم‏ ، «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ»(الانعام : 1) ؛ حمد و ستايش مخصوص خداوندى است كه آسمان­ها و زمين را بيافريد و تاريكی­ها و روشنايى را پديد آورد، با اين همه عظمت باز كافران در برابر پروردگار خويش ديگرى را قرار مى‏دهند!

سينه ای کز معرفت گنجينه اسرار بود      کی سزاوار فشار آن در و ديوار بود

اهم حوادث و رخ­داد ماه جُمادی الاوّل پنجمين ماه قمری:

چهارم جُمادی الاوّل: غزوة موته و شهادت سه فرمانده لشكر اسلام.

پنجم جُمادی الاوّل: ولادت بانوى قهرمان كربلا، حضرت زينب عليها السلام و روز پرستار.

دهم جُمادی الاوّل: توطئه جمل و جنگ داخلی عليه حکومت اسلامی.

سيزدهم جُمادی الاوّل: شهادت حضرت فاطمه سلام­الله عليها.

پانزدهم جُمادی الاوّل: ولادت حضرت امام زين العابدين عليه السّلام بنابر روايتی.

از مهمترين اعمال جُمادی الاوّل:

1-    خواندن مناجات «اللَّهُمَّ أَنْتَ‏ اللَّهُ‏ وَ أَنْتَ‏ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ‏» .

2-    سيزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه جُمادى الاوّل ايّام فاطميّه اوّل ناميده می­شود برپايی عزا و ماتم و زيارت آن مظلومه مناسب است.

3-    گرفتن روزه، احسان و خيرات در روز پانزدهم جُمادی الاوّل.



فهرست

مقدمه. 3

علل اختلاف در تاريخ ولادت و شهادت اهل بيت عليهم السلام. 4

فلسفه فاطميّة اوّل و دوّم. 4

علت نامگذاری ماه جُمادی الاوّل. 5

جدول تقويم تاريخ اسلام و مناسبت های مهم ماه جُمادی الاوّل. 5

اعمال مشترک ماههای قمری و ماه جُمادی الاوّل. 8

اعمال مشترک اوّل هر ماه قمری.. 8

دعارؤيت هلال هر ماه قمری.. 8

نماز شب اول هر ماهقمری.. 9

نماز روز اوّل هر ماهقمری.. 9

تلاوت قرآن. 9

روزه داری.. 9

اعمال مخصوص ماه جُمادی الاوّل. 10

دعای اوّل ماه جُمادی الاوّل «اللَّهُمَّ أَنْتَ‏ اللَّهُ‏ وَ أَنْتَ‏ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ‏»10

حوادث مهم تاريخ اسلام در ماه جمادی الاوّل. 14

چهارم جُمادی الاوّل؛ غزوة موته و شهادت سه فرمانده لشكر اسلام. 14

پنجم جُمادی الاوّل؛ ولادت بانوى قهرمان كربلا و روز پرستار. 15

هفتم جُمادی الاوّل؛ سالروز ورود حضرت علی بن موسی الرضا عليه السلام به نيشابور. 17

دهم جُمادی الاوّل؛ توطئه جمل و جنگ داخلی با حکومت اسلامی.. 17

يازدهم جُمادی الاوّل؛ ولادت شيث نبیّ عليه السّلام. 18

دوازدهم جُمادی الاوّل؛ وفات حضرت عبدالله عليه السلام. 18

سيزدهم جُمادی الاوّل؛ شهادت زهرای اطهر عليها السلام. 18

پانزدهم جُمادی الاوّل؛ فتح شهر بصره و ولادت ابن الخيرتين عليه السلام. 20

بيستونهم جُمادی الاوّل؛ ولادت حضرت اسماعيل عليه السّلام. 20

مقدمه

أعوذ بالله‏ من‏ الشيطان الرجيم‏ ، «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ»(الانعام : 1) ؛ حمد و ستايش مخصوص خداوندى است كه آسمان­ها و زمين را بيافريد و تاريكی­ها و روشنايى را پديد آورد، با اين همه عظمت باز كافران در برابر پروردگار خويش ديگرى را قرار مى‏دهند!

جُمادی الاوّل ماه حمد و سپاس به درگاه الهی، ماه ستايش و مناجات است.

و نيز فاطميّه اوّل در اين ماه قرار دارد، از اين­رو برپايی عزای سرور زنان عالم حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام و ابراز همدردی با اهل بيت عليهم السّلام لازم است.

علل اختلاف در تاريخ ولادت و شهادت اهل بيت عليهم السّلام

از علل اختلاف در تاريخ ولادت و شهادت اهل بيت عليهم السّلام می­توان به اين مطلب اشاره نمود که رسم الخط زبان عربی در ابتدا فاقد هرگونه علامت نقطه و اعراب بود، از همين­‏‌رو اکثر حروف آن دارای شکل‏‌های مشترک و همانند بوده و بدون قرينه برای همه قابل تشخيص نبوده­است. به عنوان مثال:

«هفتاد» : سبعون و «نود» : تسعون ، بدون نقطه هم­مانند نوشته می‌شده  که برای تاريخ‌نويسان دوره‌های بعد قابل تشخيص نبوده است.

فلسفه فاطميّة اوّل و دوّم

درباره تاريخ شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام­الله عليها روايات مختلفی وجود دارد است. و از چهل روز تا شش ماه بعد از رحلت پيامبرصلی­الله عليه و آله وسلّم بيان شده، امّا ميان علمای شيعه دو احتمال معتبر است:

- هفتاد و پنج روز بعد از رحلت پيامبرصلی­الله عليه و آله وسلّم.

- نود و پنج روز پس از رحلت پيامبرصلی­الله عليه و آله وسلّم.

و بر مبنای رحلت پيامبر اسلام صلی­الله عليه و آله وسلّم در بيست­وهشتم صفر، بنا به روايت هفتادوپنج روز، در مورخه سيزدهم جمادی الأوّل، شهادت حضرت زهرا سلام­الله عليها می­باشد و اين ايّام را فاطميّه اوّل می‌­نامند.

و بنا به روايت نودوپنج روز، شهادت حضرت سلام­الله عليها در سوم جمادی الثّانی است و اين ايّام را فاطميّة دوم می‌­خوانند. برخی ايّام فاطميّه را سه روز و برخی ده روز قرار می­دهند و نسبت به آن بانوی بزرگوار و اهل بيت پيامبر اسلام صلی­الله عليه و آله وسلّم ابراز علاقه و ارادت می­کنند.

علت نامگذاری ماه جُمادی الاوّل

ماه جمادی الاوّل يا جمادی الاولی پنجمين ماه از ماه‌های سال قمری است. تعريف­ها و دليل­های مختلف علت نام­گذاریماه جمادی بيان گرديده از جمله:

- «جمادی» يعنی انجماد و يخبندان.

- واژه عربی «جمادی» به معنی زمين خشک و سفت است و به خشک شدن زمين اين ماه در تابستانی اشاره دارد.

- جُماد در لغت از ريشه «ج م د» به معنای خشک و سخت شدن است.

 و ازآن­جا که جُمادَی الاولی و جُمادَی الآخِرة در هنگام نام­گذاری ماه‌‌های عربی، در فصل سرما و يخبندان و يا گرم و خشک قرار گرفته بودند، «جُمادی» ناميده شدند.

جدول تقويم تاريخ اسلام و مناسبت های مهم ماه جُمادی الاوّل

حوادث تاريخی فراوانی در ماه جُمادی الاوّل رخ داده­است که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.

ايّام

شرح واقعه

ملاحضات

1

يکم جُمادی الاوّل:

 

2

...

 

3

...

 

4

چهارم جُمادی الاوّل:

غزوة موته و شهادت سه فرمانده لشكر اسلام : جعفربن ابيطالب (جعفرطيار)، زيدبن حارثه، عبدالله بن رواحه(سال: 8 هجرت).

 

5

پنجم جُمادی الاوّل:

ولادت با سعادت بانوى قهرمان كربلا، حضرت زينب كبرا عليها السلام، بروايتی(سال: 5 يا 6 هجرت).

روز پرستار و بهورز مبارک

6

...

 

7

هفتم جُمادی الاوّل:

ورود حضرت علی بن موسی الرضا عليه السلام به نيشابور (سال: 201 هجرت).

 

8

...

 

9

...

 

10

دهم جُمادی الاوّل:

- توطئه جمل و جنگ ميان سپاهيان حکومت اسلامی اميرالمومنين علی عليه السلام و گروه ناكثين به رهبری عايشه، طلحه و زبير(سال: 36 هجرت).

- كشته شدن خسرو پرويز بن هرمز بن انوشيروان بدست پسرش به نفرين رسول اكرم صلی­اللّه عليه و آله و سلّم (سال: 6 هجرت).

 

11

يازدهم جُمادی الاوّل:

ولادت حضرت شيث نبیّ عليه السّلام.

 

12

دوازدهم جُمادی الاوّل:

وفات حضرت عبدالله پدر بزگوار پيامبر اسلام صلی­الله عليه و آله، بنابر روايتی (سال: سال عام الفيل،دو ماه پس از تولد پيامبر).

 

13

سيزدهم جُمادی الاوّل:

- شهادت حضرت فاطمه سلام­الله عليها، به روايت 75 روز پس از رحلت پيامبر صلی­الله عليه و آله(سال: 11 هجرت).

- آغاز ايام فاطميّه اوّل.

 

فاطميّه اوّل

14

...

 

15

پانزدهم جُمادی الاوّل:

- فتح شهر بصره به دست مبارك اميرالمؤمنين علی عليه السلام از گروه ناكثين به رهبری عايشه، طلحه و زبير(سال: 36 هجرت).

- ولادت حضرت امام زين العابدين عليه السلام بنابر روايتی.

 

16

...

 

17

...

 

18

...

 

19

...

 

20

...

 

21

...

 

22

...

 

23

...

 

24

...

 

25

...

 

26

بيست­وششم جُمادی الاوّل:

عروج پيامبر بزرگ الهی حضرت عيسی بن مريم عليهما السلام (سال: 33 ميلادی).

 

27

...

 

28

...

 

29

بيست­ونهم جُمادی الاوّل:

ولادت حضرت اسماعيل عليه السّلام.

 

آخرماه

...

 

ااا

اعمال مشترک ماههای قمری و ماه جُمادی الاوّل

اعمال مشترک ماه­های قمری عبارت از خواندن دعا هنگام رؤيت هلال ماه و نيز نماز و صدقه دادن در اول هر ماه قمری می­باشد.

اعمال مشترک اوّل هر ماه قمری

خواندن دعا هنگام رؤيت هلال ماه سفارش شده است.

دعا رؤيت هلال هر ماه قمری

در زمان ديدن هلال خواندن دعای هلال و مناجات وارد شده­است و کمترين آن که:

- سه صلوات.

- سه مرتبه تسبحات اربع.

- سه مرتبه: «اللّهُ اَکْبَر» .

- سه مرتبه «لا إلهَ الَّا الْلّه» .

بهترين دعای زمان رؤيت هلال دعای 43 «صحيفه سجاديه» است. و نيز دعايى كه سيّد قدّس سرّه نقل کرده و داراى مضامين عالى مى‏باشد كه خداوند بهترين پاداش را به او عنايت فرمايد.

نماز شب اول هر ماه قمری

دو رکعت نماز به اين روش بجا آورد:

در هر رکعت پس از قرائت «حمد» سوره مبارکه «انعام» را بخواند و بعد از نماز دعا کند و حاجات خويش را طلب نمايد و نيز از خداوند متعال بخواهد که او را در اين ماه  از هر نگرانی و دردی ايمن گرداند.

نماز روز اوّل هر ماه قمری

روز اول هر ماه خواندن دو رکعت نماز با اين کيفيّت سفارش شده­ است:

-        در رکعت اول بعد از «حمد» سی مرتبه سوره مبارکه «توحيد» را بخواند.

-         در رکعت دوم بعد از «حمد» سی مرتبه سوره مبارکه «قدر» را بخواند.

-        و بعد از نماز صدقه ای در راه خدا بدهد.

هر کس چنين کند، البته سلامت خود را در آن ماه از خداوند متعال گرفته­است.

تلاوت قرآن

در اين ماه بسيار قرآن خوانده­ شود.

روزه داری

از اموری که بر آن تأکيد شده، گرفتن روزه در سه روز از هر ماه می­باشد، که مطابق مشهور چنين است:

1-پنجشنبه اول ماه.

2- پنجشنبه آخر ماه.

3- چهارشنبه اول از دهه وسط ماه.

اعمال مخصوص ماه جُمادی الاوّل

مهمترين اعمال جُمادی الاوّل:

4-     خواندن مناجات «اللَّهُمَّ أَنْتَ‏ اللَّهُ‏ وَ أَنْتَ‏ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ‏» .

5-    سيزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه جُمادى الاوّل ايّام فاطميّه اوّل ناميده می­شود، لذا برپايی عزا و ماتم و زيارت آن مظلومه مناسب است.

6-    گرفتن روزه، احسان و خيرات در روز پانزدهم جُمادی الاوّل.

دعای اوّل ماه جُمادی الاوّل «اللَّهُمَّ أَنْتَ‏ اللَّهُ‏ وَ أَنْتَ‏ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ‏»

از جمله اعمال ماه جُمادی الاوّل مناجات بلند مرتبه و گرانقدرى است كه سيد بن طاووس رحمه­الله(589 - 664 هجرت) در «الإقبال بالأعمال الحسنة» براى شروع اين ماه نقل نموده، متن مناجات شريف:

«اللَّهُمَّ أَنْتَ‏ اللَّهُ‏ وَ أَنْتَ‏ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ‏ وَ أَنْتَ [اللَّهُ‏] السَّلامُ الْمُؤْمِنُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْمُهَيْمِنُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْعَزِيزُ وَ أَنْتَ‏ الْجَبَّارُ وَ أَنْتَ‏ الْمُتَكَبِّرُ وَ أَنْتَ‏ الْخالِقُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْبارِئُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْمُصَوِّرُ وَ أَنْتَ‏ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‏ وَ أَنْتَ‏ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ‏ لَكَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى أَسْأَلُكَ يَا رَبِّ بِحَقِّ هَذِهِ الْأَسْمَاءِ وَ بِحَقِّ أَسْمَائِكَ كُلِّهَا أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ وَ آتِنا . اللَّهُمَ‏ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ اخْتِمْ لَنَا بِالسَّعَادَةِ وَ الشَّهَادَةِ فِي سَبِيلِكَ وَ عَرِّفْنَا بَرَكَةَ شَهْرِنَا هَذَا وَ يُمْنَهُ وَ ارْزُقْنَا خَيْرَهُ وَ اصْرِفْ عَنَّا شَرَّهُ وَ اجْعَلْنَا فِيهِ مِنَ الْفَائِزِينَ‏ وَ قِنا بِرَحْمَتِكَ‏ عَذابَ النَّارِ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ» .

سپس اين آيات تلاوت شود:

«الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‏» (الحمد : 2).

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ * هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضى‏ أَجَلًا وَ أَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ * وَ هُوَ اللَّهُ فِي السَّماواتِ وَ فِي الْأَرْضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَ جَهْرَكُمْ وَ يَعْلَمُ ما تَكْسِبُونَ‏» (الانعام : 3 الی 1).

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلى‏ عَبْدِهِ الْكِتابَ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً * قَيِّماً لِيُنْذِرَ بَأْساً شَدِيداً مِنْ لَدُنْهُ...‏»(الکهف : 2 و 1).

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْآخِرَةِ وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ» (سبأ : 1) .

«الْحَمْدُ لِلَّهِ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ جاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى‏ وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ * ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها وَ ما يُمْسِكْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‏» (فاطر : 1و2) .

«...الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ لَقَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِ...»‏ (الاعراف : 43) .

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعاءِ» (ابراهيم : 39) .

«...الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ‏» (النحل : 75) .

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّانا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ» (المؤمنون : 28) .‏

«...الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنا عَلى‏ كَثِيرٍ مِنْ عِبادِهِ الْمُؤْمِنِينَ‏»(النمل : 15) .

«...الْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ آياتِهِ فَتَعْرِفُونَها وَ ما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ‏»(النمل : 93) .

«...الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَكُورٌ»(فاطر : 34) .

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ * وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ قِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‏»(الزمر : 75 و 74) .

«فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمِينَ * وَ لَهُ الْكِبْرِياءُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‏»(الجاثية : 37 و 36) .

«...الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً»(الإسراء : 111) .

ادامه مناجات:

«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِي وَ تَدَارَكْنِي فِيمَا بَقِيَ مِنْ عُمُرِي وَ قَوِّ ضَعْفِي لِلَّذِي خَلَقْتَنِي لَهُ وَ حَبِّبْ إِلَيَّ الْإِيمَانَ وَ زَيِّنْهُ فِي قَلْبِي وَ قَدْ دَعْوَتُكَ كَمَا أَمَرْتَنِي فَاسْتَجِبْ لِي كَمَا وَعَدْتَنِي . اللَّهُمَّ إِنِّي أَصْبَحْتُ لَكَ عَبْداً لَا أَسْتَطِيعُ دَفْعَ [رفع‏] مَا أَكْرَهُ وَ لَا أَمْلِكُ مَا أَرْجُو وَ أَصْبَحْتُ مُرْتَهَناً بِعَمَلِي فَلَا فَقِيرَ أَفْقَرُ مِنِّي [إِلَيْكَ‏] يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ أَسْأَلُكَ أَنْ تَسْتَعْمِلَنِي عَمَلَ مَنِ اسْتَيْقَنَ حُضُورَ أَجَلِهِ لَا بَلْ عَمَلَ مَنْ قَدْ مَاتَ فَرَأَى عَمَلَهُ وَ نَظَرَ إِلَى ثَوَابِ عَمَلِهِ‏ إِنَّكَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ . اللَّهُمَّ هَذَا مَكَانُ الْعَائِذِ بِرَحْمَتِكَ مِنْ عَذَابِكَ وَ هَذَا مَكَانُ الْعَائِذِ بِمُعَافَاتِكَ مِنْ غَضَبِكَ‏ . اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِمَّنْ دَعَاكَ فَأَجَبْتَهُ وَ سَأَلَكَ فَأَعْطَيْتَهُ وَ آمَنَ بِكَ فَهَدَيْتَهُ وَ تَوَكَّلَ عَلَيْكَ فَكَفَيْتَهُ وَ تَقَرَّبَ إِلَيْكَ فَأَدْنَيْتَهُ وَ افْتَقَرَ إِلَيْكَ فَأَغْنَيْتَهُ وَ اسْتَغْفَرَكَ فَغَفَرْتَ لَهُ وَ رَضِيتَ عَنْهُ وَ أَرْضَيْتَهُ [فأرضيته‏] وَ هَدَيْتَهُ إِلَى مَرْضَاتِكَ وَ اسْتَعْمَلْتَهُ بِطَاعَتِكَ وَ لِذَلِكَ فَرَّغْتَهُ أَبَداً مَا أَحْيَيْتَهُ فَتُبْ عَلَيَّ يَا رَبِّ وَ أَعْطِنِي سُؤْلِي وَ لَا تَحْرِمْنِي شَيْئاً مِمَّا سَأَلْتُكَ وَ اكْفِنِي شَرَّ مَا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ فِي الْأَرْضِ وَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الَّذِي لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا هُوَ . اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ [عَلَى‏] آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَعِنِّي عَلَى الدُّنْيَا وَ ارْزُقْنِي خَيْرَهَا وَ كَرِّهْ إِلَيَ‏ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ‏ وَ اجْعَلْنِي مِنَ الرَّاشِدِينَ . اللَّهُمَّ قُونِيٍّ لِعِبَادَتِكَ وَ اسْتَعْمِلْنِي فِي طَاعَتِكَ وَ بَلِّغْنِي الَّذِي أَرْجُو مِنْ رَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ . اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الرَّيَّ يَوْمَ الظَّمَاءِ وَ النَّجَاةَ يَوْمَ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ وَ الْفَوْزَ يَوْمَ الْحِسَابِ وَ الْأَمْنَ يَوْمَ الْخَوْفِ وَ أَسْأَلُكَ النَّظَرَ إِلَى وَجْهِكَ الْكَرِيمِ وَ الْخُلُودَ فِي جَنَّتِكَ فِي دَارِ الْمُقَامَةِ مِنْ فَضْلِكَ وَ السُّجُودَ يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ‏ وَ الظِّلَّ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّكَ وَ مُرَافَقَةَ أَنْبِيَائِكَ وَ رُسُلِكَ وَ أَوْلِيَائِكَ . اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ مِنْ ذُنُوبِي وَ مَا أَخَّرْتُ وَ مَا أَسْرَرْتُ وَ مَا أَعْلَنْتُ وَ مَا أَسْرَفْتُ عَلَى نَفْسِي وَ مَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي وَ ارْزُقْنِي التُّقَى وَ الْهُدَى وَ الْعَفَافَ وَ الْغِنَى وَ وَفِّقْنِي لِلْعَمَلِ بِمَا تُحِبُّ وَ تَرْضَى . اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِيَ الَّذِي هُوَ عِصْمَةُ أَمْرِي وَ أَصْلِحْ لِي دُنْيَايَ الَّتِي فِيهَا مَعَاشِي وَ أَصْلِحْ لِي آخِرَتِيَ الَّتِي إِلَيْهَا مُنْقَلَبِي وَ اجْعَلِ الْحَيَاةَ زِيَادَةً لِي فِي كُلِّ خَيْرٍ وَ اجْعَلِ الْمَوْتَ رَاحَةً لِي مِنْ كُلِّ سُوءٍ . اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ يَا رَبَّ الْأَرْبَابِ وَ يَا سَيِّدَ السَّادَاتِ وَ يَا مَالِكَ الْمُلُوكِ أَنْ تَرْحَمَنِي وَ تَسْتَجِيبَ لِي وَ تُصْلِحَنِي فَإِنَّهُ لَا يُصْلِحُ مَنْ صَلَحَ مِنْ عِبَادِكَ إِلَّا أَنْتَ فَإِنَّكَ أَنْتَ رَبِّي وَ ثِقَتِي وَ رَجَائِي وَ مَوْلَايَ وَ مَلْجَئِي وَ لَا رَاحِمَ لِي غَيْرُكَ وَ لَا مُغِيثَ لِي سِوَاكَ وَ لَا مَالِكَ سِوَاكَ وَ لَا مُجِيبَ إِلَّا أَنْتَ أَنَا عَبْدُكَ وَ ابْنُ عَبْدِكَ وَ ابْنُ أَمَتِكَ الْخَاطِئُ الَّذِي وَسِعَتْهُ رَحْمَتُكَ وَ أَنْتَ الْعَالِمُ بِحَالِي وَ حَاجَتِي وَ كَثْرَةِ ذُنُوبِي وَ الْمُطَّلِعُ عَلَى أُمُورِي [عيوبي‏] كُلِّهَا فَأَسْأَلُكَ يَا لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَنْ تَغْفِرَ لِي مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِي وَ مَا تَأَخَّرَ . اللَّهُمَّ لَا تَدَعْ لِي ذَنْباً إِلَّا غَفَرْتَهُ وَ لَا هَمّاً إِلَّا فَرَّجْتَهُ وَ لَا حَاجَةً هِيَ لَكَ رِضًا إِلَّا قَضَيْتَهَا وَ لَا عَيْباً إِلَّا أَصْلَحْتَهُ . اللَّهُمَّ وَ آتنا [آتِنِي‏] فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنِي‏ [وَ قِنا] عَذابَ النَّارِ . اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى أَهْوَالِ الدُّنْيَا وَ بَوَائِقِ الدُّهُورِ [وَ نَكَبَاتِ الزَّمَانِ وَ كُرُبَاتِ الْآخِرَةِ] وَ مُصِيبَاتِ اللَّيَالِي وَ الْأَيَّامِ . اللَّهُمَّ وَ احْرُسْنِي مِنْ شَرِّ مَا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ فِي الْأَرْضِ فَإِنَّهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِكَ . اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ إِيمَاناً ثَابِتاً وَ عَمَلًا مُتَقَبَّلًا وَ دُعَاءً مُسْتَجَاباً وَ يَقِيناً صَادِقاً وَ قَوْلًا طَيِّباً وَ قَلْباً شَاكِراً وَ بَدَناً صَابِراً وَ لِسَاناً ذَاكِراً . اللَّهُمَّ انْزِعْ حُبَّ الدُّنْيَا وَ مَعَاصِيَهَا وَ ذِكْرَهَا وَ شَهْوَتَهَا مِنْ قَلْبِي . اللَّهُمَّ إِنَّكَ بِكَرَمِكَ تَشْكُرُ الْيَسِيرَ مِنْ عَمَلِي فَاعْفُ [فاغفر] لِيَ الْكَثِيرَ مِنْ ذُنُوبِي وَ كُنْ لِي وَلِيّاً وَ نَصِيراً وَ مُعِيناً [منيعا] وَ حَافِظاً . اللَّهُمَّ هَبْ لِي‏ قَلْباً أَشَدَّ رَهْبَةً لَكَ مِنْ قَلْبِي وَ لِسَاناً أَدْوَمَ لَكَ ذِكْراً مِنْ لِسَانِي وَ جِسْماً أَقْوَى عَلَى طَاعَتِكَ وَ عِبَادَتِكَ مِنْ جِسْمِي . اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ وَ مِنْ فَجْأَةِ نَقِمَتِكَ وَ مِنْ تحويل [تَحَوُّلِ‏] عَافِيَتِكَ وَ مِنْ هَوْلِ غَضَبِكَ وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ جَهْدِ الْبَلَاءِ وَ [مِنْ‏] دَرَكِ الشَّقَاءِ وَ مِنْ شَمَاتَةِ الْأَعْدَاءِ وَ سُوءِ الْقَضَاءِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ . اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الْكَرِيمِ وَ عَرْشِكَ الْعَظِيمِ وَ مُلْكِكَ الْقَدِيمِ يَا وَهَّابَ الْعَطَايَا وَ يَا مُطْلِقَ الْأُسَارَى وَ يَا فَكَّاكَ الرِّقَابِ وَ يَا كَاشِفَ الْعَذَابِ أَسْأَلُكَ أَنْ تُخْرِجَنِي مِنَ الدُّنْيَا سَالِماً غَانِماً وَ أَنْ تُدْخِلَنِي الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِكَ آمِناً وَ أَنْ تَجْعَلَ أَوَّلَ شَهْرِي هَذَا صَلَاحاً وَ أَوْسَطَهُ فَلَاحاً وَ آخِرَهُ نَجَاحاً إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ‏»(إقبال الأعمال ؛ ج‏2 ؛ ص618) .

حوادث مهم تاريخ اسلام در ماه جمادی الاوّل

همان گونه که در جدول مناسبت­های ماه جمادی الاول گذشت، نسبت به ماه­های ديگر قمری حوادث متنوع تاريخی در جمادی الاول ثبت شده­است.

چهارم جُمادی الاوّل؛ غزوه موته و شهادت سه فرمانده لشكر اسلام

جنگ موته که در اوايل سال هشتم هجری مطابق با سال 629 ميلادی به فرماندهی و شهادت جعفر بن ابی طالب و سپس زيد بن حارثه و پس از او عبدالله بن رواحه در نبرد با ارتشی از امپراطوری روم شرقی به وقوع پيوست و در نهايت مسلمانان به فرماندهی خالد بن وليد به مدينه بازگشتند. اين جنگ، بزرگترين نبرد خونين و عظيم‌ترين مبارزه جدی بود که مسلمانان در زمان حيات رسول‌ خدا صلى‌الله عليه و آله ناخواسته درگير آن شدند و بعدها نيز مقدمه‌ای برای فتوحاتی در بلاد مسيحی‌نشين شد.

در اوائل سال هشتم که امنيت نسبی در بيشتر نقاط حجاز بوجود آمده و ندای توحيد به بسياری از نقاط گسترش يافته بود و ديگر نفوذ يهود در شمال و حملات قريش در جنوب، اسلام و مسلمانان را تهديد نمی­کرد. پيامبر اکرم صلى‌الله عليه و آله به فکر افتاد که دعوت خود را متوجه مرز نشينان شام کند و در قلوب مردمی که در آن روزها زير سلطه قيصر روم بسر می­بردند، آيين اسلام را تبليغ نمايد، برای همين منظور «حارث عمير» را با نامه­ای روانه دربار فرمانروای شام نمود، و فرمانروای مطلق شامات در آنروز «حارث غسانی» بود که بدست نشاندگی از طرف قيصر، حکومت می­کرد، سفير پيامبر وارد شهرهای مرزی شام گرديد و به راه خود ادامه داد، ولی «شرجيل» که فرماندار سرزمين­های مرزی بود از ورود سفير آگاه گرديد؛ و او را در دهکده «موته» دستگير نمود و از او بازجويی کامل بعمل آورد. سفير اقرار کرد که حامل نامه از ناحيه پيامبر اسلام صلى‌الله عليه و آله به فرمانروای مطلق شامات يعنی حارث غسانی است، فرماندار بر خلاف تمام اصول انسانی و جهانی که جان و خون سفير در تمام نقاط جهان محترم است؛ دستور داد دست و پای او را بستند و او را کشتند.

پيامبر صلى‌الله عليه و آله از جنايت «شرجيل» آگاه گرديد و از کشته شدن سفير سخت ناراحت شد و مسلمانان را از اين اعمال ناجوان­مردانه آگاه ساخت. و از مردم مسلمان برای گرفتن انتقام از اين زمامدار خودسر، که حتی بدون کسب اجازه از بالاتر از خود سفير اسلام را کشته بود، دعوت نمود. کشتن دسته جمعی گروه تبليغ و اعدام عده­ای بی­گناه سبب شد که در ماه جمادی فرمان جهاد صادر گردد و سپاهی مرکب از سه هزار نفر برای سرکوبی ياغيان و مزاحمان تبليغ اسلام اعزام شوند.

حضرت فرمان داد لشكر اسلام به ارض جُرف روند و خود حضرت نيز تا نقطه‌ای به نام ثنيةالوداع لشكر را همراهی کرد، مسلمانان سه هزار نفر بود حضرت پرچم سفيد را به جعفر بن ابيطالب داد و امير لشكر قرار داد، فرمود: اگر جعفر نماند زيدبن حارثه و اگر او نيز نماند عبدالله بن رواحة پرچم را بردارد بعد از آن مسلمانان كسى را اختيار كنند تا امير لشكر شود.

شرجيل اين خبر را شنيد او نيز از قيصر لشكرى عظيم درخواست کرد و هر دو لشكر مقابل هم صف كشيدند.

جناب جعفر حمله نمود و در هنگام جنگ و فداكارى و رشادت دست راست او را جدا كردند، پرچم را به دست چپ گرفت و دست چپ او را نيز جدا نمودند، پرچم را با دو بازويش­ نگهداشت كافرى شمشيرى بر كمرش زد و آن حضرت را شهيد نمود.

سپس زيد بن حارثه و بعد از كشته شدن او عبدالله بن رواحة پرچم را برداشت. بعد از كشته شدن عبدالله مسلمانان خالدبن وليد را امير لشكر كردند که با پايداری مسلمانان جنگ به نفع لشکر اسلام به پايان رسيد.

جعفر بن ابی­طالب فرمانده اول پيامبرصلى‌الله عليه و آله در جنگ موته آن­قدر جنگيد تا دست راست و چپ وی قطع شد، از اين رو خداوند متعال دو بال در بهشت به او پاداش داد و به همين دليل به «جعفر طيار» مشهور شد.

پنجم جُمادی الاوّل؛ ولادت بانوى قهرمان كربلا و روز پرستار

ولادت با سعادت بانوى قهرمان كربلا، حضرت زينب كبری عليها السلام، بروايتی(سال: 5 يا 6 هجرت).

آسمان مدينه را عطر نفس فرشتگان فرا گرفته، وجود مبارک خاتم پيامبران باز هم همان تبسّم آسمانی خويش را به لب دارد.

فضای خانه­ی علی عليه السلام و فاطمه زهرا سلام­الله عليها را عطری احاطه نموده­، عطر صلوات، عطر حضور نوزادی دل انگيز که شور و نشاط ديگری به خانه خواهد آورد. و زينت سلام­الله عليها را آيينه­ی شکيبايی مادر و هم راز کودکانه­های برادرانی همچون حسن عليه السلام و حسين عليه السلام قرار داده­است.

زينب عليها السلام نخستين دختر اين خانه که با حضور زهرای مرضيّه سلام الله عليها و نوزاد نورانی­اش، نام تمام دختران، متبرک به عطر نجابت شده­است. دختری که مادر صبر نام گرفته و تمام غم­های عالم در نگاهش حقيرند و عظمت کلامش حتی داغ­های تلخ و غريبانه­ی شهادت را شيرين می­نماياند و تمام سختی­های کربلا و تصاوير غمناک عاشورا برايش بجز زيبايی معنا ندارد؛ «ما رأيت الاّ جميلا» .

ويژگی­های زينب سلام­الله عليها در يک نگاه:

-        هم او که پله­های سنگی کاخ­های ظلم و ستم از شکوه گام­هايش لرزان و ستون دارالاماره ها از صولت حيدری­اش ترسانند.

-        مدرّس زيباترين ايثار، آنگاه که حتی برای ديدن جسم خونين فرزندش از خيمه بيرون نمی­آيد تا مبادا مولای و مقتدايش را در مقابل شرمنده ببيند.

-        زينب عقيله­ی بنی­هاشم، راوی احاديث رسول­الله، اميرالمؤمنين، احاديث آسمانی فاطمه زهرا سلام­الله عليهم اجمعين و راوی تمام زخم­های عاشورايی است.

-        شخصيتی که امام حسين عليه السلام هنگام ديدارش از جا برمی­خواست و احترامش می­نمود.

-        بانويی در نهايت فصاحت و بلاغت، وقار و زهد و عفاف، مناعت طبع و شهامت.

-        در برابر سيل مصيبت­ها هم­چون سدّی استوار و در برابر طوفان سختی­ها هم­چون کوه، پابرجا.

-        زينب فرزند شهيد، خواهر شهيد و مادر شهيد است، هم او زينت پدر بلکه زينت انسانيّت و آزادگی است.

-        زينب پرستار والاترين شخصيّت زمان حضرت سيّدالساجدين علی بن الحسين عليه السلام بود.

کاروانی که زينب سلام الله عليها به رهبری حضرت زين العابدين امام العارفين عليه السلام در مسير کوفه و شام هدايت نمود، تاريخ را تغيير داد و در حقيقت تاريخ انسانيّت و آزادگی را هدايت فرمود.

شوهر عقيلة العرب زينب كبرى پسر عمّش عبدالله بن جعفر است و فرزندان او به نام­هاى محمّد و عون در كربلا و برای نهضت و قيام امام حسين عليه السلام شهيد شدند.

بعد از انقلاب کبير اسلامی ايران به رهبری امام خمينی رحمه­الله ميلاد با سعادت اين بانوی بزگوار و فدارکار روز پرستار ناميده شد.

هفتم جُمادی الاوّل؛ سالروز ورود حضرت علی بن موسی الرضا عليه السلام به نيشابور

ورود حضرت علی بن موسی الرضا عليه السلام به نيشابور (سال: 201 هجرت).

دهم جُمادی الاوّل؛ توطئه جمل و جنگ داخلی با حکومت اسلامی

دهم جُمادی الاوّل توطئه جمل و جنگ ميان سپاهيان حکومت اسلامی اميرالمومنين علی عليه السلام و گروه ناكثين به رهبری عايشه، طلحه و زبير(سال: 36 هجرت).

هنگامی كه حكومت به دست تواناى اميرالمؤمنين على عليه السّلام رسيد بيت المال را بين مسلمين بطور مساوی تقسيم مى­فرمود، لذا طلحه و زبير و مروان بن حكم و جمعى از قريش كينه قلبى خود را ظاهر كردند و آغاز مخالفت نمودند.

عايشه دختر ابوبكر به مكه رفت كه مردم را به سبب قتل عثمان بر عليه حضرت على عليه السّلام تحريک کند.

معاويه پسر ابوسفيان حاکم شام به زبير در مدينه نوشت از اهل شام بيعت گرفتم من خليفه باشم و بعد از من تو و بعد از تو طلحه و چون بصره و كوفه به شما نزديك است به فرمان خود درآوريد و به خونخواهى عثمان مردم را به سوى خود دعوت كنيد تا على بر شما سبقت نگيرد، سپس زبير كاغذ معاويه را خواند و به طلحه اطلاع داد به عنوان بهانه جويى از على عليه السلام خواهش نمود امارت كوفه را براى خود و بصره را به طلحه دهد كه آن حضرت ابا فرمود. طلحه و زبير و جمعى ديگر از منافقين از مدينه حركت كرده به مكه آمدند و با عايشه عازم بصره شدند به جهت فتنه انگيزى و جنگ با على عليه السلام متحد شدند.

اميرالمؤمنين عليه السّلام بعد از اطلاع با جمعى از مدينه به جانب بصره حركت نمود طلحه و زبير شتابان نزديك بصره رسيدند، عثمان بن حنيف از جانب على عليه السّلام حاكم بصره بود مردم را به جهت مقاتله با طلحه و زبير دعوت كرد ولى آن دو شبيخون زدند و وارد دارالاماره شدند، جمعى را كشتند و عثمان بن حنيف را گرفتند و محاسن و شارب و ابروهاى او را تراشيدند و رها کردند.

اميرالمؤمنين عليه السّلام وارد كوفه شد و با جمعى از مسلمين به بصره تشريف آوردند به طلحه و زبير هر قدر نصيحت كردند مؤثر نشد، سرانجام روز پنج­شنبه دهم جُمادى الاوّل سال 36 از هجرت لشكر حضرت با ناكثين كه همان لشكر طلحه و زبير و عايشه باشد جنگ نمودند.

طلحه در 64 سالگى به سبب تيرى كشته شد ولى زبير گريخت که بدست عمرو بن جرموز كشت شد.

در تاريخ آمده كه از لشكر عايشه 13 هزار نفر كشته شد و شتر عايشه را عقر نمودند، حضرت على عليه السّلام نزديك هودج عايشه آمد و فرمود: رسول خدا اين­طور به تو امر فرموده بكنى؟

عايشه عرض كرد: يا اباالحسن حالا كه غلبه كردى احسان كن.

امّا از لشكر اميرالمؤمنين عليه السّلام 5000 نفر شهيد شدند و جنگ با غلبه لشكر اسلام يعنى حضرت على عليه السّلام خاتمه يافت.

در نبرد جمل زيد بن صوحان و برادرش شهيد شدند و طلحه را مروان و زبير را ابن جرموز به قتل رسانيد.

يازدهم جُمادی الاوّل؛ ولادت شيث نبیّ عليه السّلام

ولادت حضرت شيث نبیّ عليه السّلام يازدهم جُمادی الاوّل بيان شده­است.

شيث بعد از آدم عليه السّلام مبعوث گرديد و 912 سال عمر نمود، بنابر قولى 50 صحيفه و به عقيده بعضى 29 صحيفه بر شيث نازل گرديد.

دوازدهم جُمادی الاوّل؛ وفات حضرت عبدالله عليه السلام

وفات حضرت عبدالله پدر بزگوار پيامبر اسلام صلی­الله عليه و آله، بنابر روايتی (سال: عام الفيل، دو ماه پس از تولد پيامبر).

سيزدهم جُمادی الاوّل؛ شهادت زهرای اطهر عليها السلام

سيزدهم جُمادی الاوّل شهادت حضرت فاطمه سلام­الله عليها، به روايت 75 روز پس از رحلت پيامبر صلی­الله عليه و آله(سال: 11 هجرت) و آغاز ايام فاطميّه اوّل.

مرحوم كلينى رحمه­الله در کافی از حضرت امام صادق عليه‌السلام روايت كرده­است:

«حضرت فاطمه صلوات الله عليها بعد از رسول مکرم اسلام صلى الله عليه و آله هفتاد و پنج روز زنده بود».

و بنابر مشهور كه وفات حضرت رسول صلى­الله عليه و آله در بيست و هشتم ماه­ صفر بوده، به اختلاف ماه­های قمری وفات حضرت فاطمه عليها السّلام بايد در سيزدهم يا در چهاردهم يا پانزدهم ماه جُمادى الاول رُخ داده باشد. پس در اين ايّام که فاطميّه اوّل ناميده می­شود برپايی عزا و ماتم و زيارت آن مظلومه مناسب است.

سينه ای کز معرفت گنجينه اسرار بود      کی سزاوار فشار آن در و ديوار بود

آن که کردی ماه تابان پيش او پهلو تهی      از کجا پهلوی او تابِ اين آزار بود

صورتی نيلی شد از سيلی که چون نيل سياه     روی گيتی زين مصيبت تا قيامت تار بود

اشعار مرحوم کمپانی

شفيعه روز جزاء حضرت فاطمه زهراء سلام الله عليها سال يازدهم قمرى در هيجده سالگى در مدينه طيّبه بعد از عصر نزديك غروب جان به جان آفرين تسليم نمود.

ظلم­هايى كه بعد از پيامبر اسلام صلی­اللّه عليه و آله و سلّم به دخترش ‍ فاطمه زهرا عليها السّلام وارد آمد سبب سقط بچه و سخت مريض شدن آن مخدّره گشت تا اين­كه بسترى گرديد. (بحار ج 43 ص 191)

امّ ايمن و اسماء بنت عميس را طلبيد و نزد آن­ها به حضرت على عليه السّلام از وفات خود خبر داد و عرض كرد:

اى پسر عم چند وصيتى دارم.

حضرت فرمود: آنچه مى خواهى وصيّت كن.

عرض كرد: از روزى كه با تو زندگى شروع نمودم به تو دروغ نگفتم و خيانت و مخالفت نكردم.

حضرت فرمود: معاذاللّه تو به خداوند اعلم واتقى و اكرم و ترسان ترى.

عرض كرد: بعد از من امامه دختر خواهرم را تزويج كن كه محبت او به اولاد من بيشتر است، يابن العمّ! وصيّت مى كنم شما را آن جماعتى كه بر من ظلم كردند و حق مرا گرفتند به جنازه من حاضر نشوند و مگذار بر من نماز بخوانند، شب مرا دفن كن قبر مرا مخفى دار.

پانزدهم جُمادی الاوّل؛ فتح شهر بصره و ولادت ابن الخيرتين عليه السلام

پانزدهم جُمادی الاوّل فتح شهر بصره به دست مبارك اميرالمؤمنين علی عليه السلام از گروه ناكثين به رهبری عايشه، طلحه و زبير(سال: 36 هجرت).

و نيز ولادت با سعادت حضرت امام زين العابدين علی بن الحسين عليه السلام بنابر روايتی در همين روز واقع شده، والده ماجده آن حضرت شهربانو دختر يزدگرد پادشاه ايران است كه در ايام ولادت آن حضرت از دنيا رحلت نمود.

حضرت على بن الحسين عليه‌السلام را ابن الخيرتين مى‌گفتند به سبب حديثى كه مسلمانان از رسول خدا صلى­الله عليه و آله روايت کرده­اند که حضرت كه فرمود:

«رَبِيعِ الْأَبْرَارِ عَنِ الزَّمَخْشَرِيِّ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ ص أَنَّهُ قَالَ : لِلَّهِ مِنْ عِبَادِهِ‏ خِيَرَتَانِ فَخِيَرَتُهُ مِنَ الْعَرَبِ قُرَيْشٌ وَ مِنَ الْعَجَمِ فَارِسُ وَ كَانَ يَقُولُ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ أَنَا ابْنُ الْخِيَرَتَيْنِ‏ لِأَنَّ جَدَّهُ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ أُمَّهُ بِنْتُ يَزْدَجَرْدَ الْمَلِكِ» (مناقب آل أبي طالب عليهم السلام ؛ ج‏4 ؛ ص167).

لذا سيد بن طاووس نقل می­کند که روزه گرفتن و احسان و خيرات در اين روز مناسب است، متن اقبال:

«روينا ذلك بإسنادنا إلى شيخنا المفيد رضوان اللَّه عليه من كتابه الذي أشرنا إليه، فقال : النصف منه سنة ستّ و ثلاثين من الهجرة كان مولد سيّدنا أبي محمد علي بن الحسين زين العابدين عليهما السلام ، و هو يوم شريف يستحب فيه الصيام و التطوع بالخيرات»(الإقبال بالأعمال الحسنة ؛ ج‏3 ؛ ص156) . 

بيست­ونهم جُمادی الاوّل؛ ولادت حضرت اسماعيل عليه السّلام

هاجر خدمت­كاری ساره بود كه پادشاه مصر به او بخشيد و بخدمت ساره مشغول گرديد و در خانه آن­ها در سرزمين شام زندگى می­كرد.

ساره دختر خاله و همسر حضرت ابراهيم عليه السّلام بود، امّا سال­ها گذشت و از ساره فرزنددار نشد، در برخی منابع آمده ساره خودش پيشنهاد كرد كه هاجر را بتو بخشيدم شايد خداوند از وى فرزندى به تو بدهد.

ابراهيم با هاجر هم­بستر شد خداوند پسرى عنايت نمود او را اسماعيل نام گذارد، ساره از اين اتفاق ناراحت بود. لذا به دستور خداوند متعال حضرت ابراهيم عليه السّلام هاجر و اسماعيل را از شام به شهر مكه برد.

اسماعيل دو ساله بود و چشمه زمزم در آن وادی بدون آب و گياه به برکت مَقدمش از زير پاى او نمايان شد، قبيله جرهم و قطور در اثنا راه از آنجا مى­گذشتند با مشاهده چشمه در همان­جا اقامت گزيدند و بدين­وسيله هاجر و اسماعيل از تنهايى نجات يافتند. اسماعيل پدر عرب است و در 137 سالگى وفات کرد.

و خداوند توسط ملائكه تولد اسحق را بشارت ­دادند، در حالی كه ساره 90 ساله و ابراهيم 120 ساله بود و ساره تعجب مى­كرد!

ملائكه گفتند: اى ساره تعجب مى نمايى از امر خداوند و حال آن­كه رحمت و بركات او شامل شما اهل بيت نبوت بوده و هست زيرا خداوند كثير الخير و كثير الاحسان می­باشد و بر هر کاری قادر است.

برای اطلاع بيشتر به فايل­های مربوطه مراجعه شود.

ااا

تحقيقات و مطالعات اسلام ومعارف الهی

http://www.islam-ds.ir

Email: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید