بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ

شروع تحقيق: جمادی الثانی 1436 – فروردين ماه 1393

آخرين بررسی: 16/اسفند/95

جمع ساعات تحقيقات و پژوهش های ميدانی و کتابخانه ای: 148 + 1

پوشه دسته بندی: ايام خاص/ جمادی الثانی.

ميلاد کوثر نور، مقام و بزرگداشت مادر و روز زن گرامی

Description: http://blogcod.parsskin.com/zibasazi/joda-konandeh/22.gif

موضوع: شناخت و اعمال ماه جُمادی الثّانی

ايّام فاطميّه دوّم در سوگ شهادت کوثر آل محمد امّ الأئمّه تسليت باد

فاطمه زهرا سلام الله عليها الگوی کامل قرآنی اسلامیزن در خانواده و صحنه بين الملل

جُمادی الثّانی ماه بازيابی مقام والای مادر، آسيب شناختی و مهندسی راهبردی نظام و حقوق الهی زنان

گزيده مطالب:

أعوذ بالله‏ من‏ الشيطان الرجيم‏ ، بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏ ، إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ * فَصَلّ‏ِ لِرَبِّكَ وَ انحَْرْ * إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْترَُ ؛ به نام خداوند رحمان و رحيم، همانا ای پيامبر تو را خير فراوان عطا كرديم، پس به شكرانه اعطای کوثر نماز بخوان و شتر قربانى كن، همانا شماتت‏گوى تو خود او بدون نسل و محروم است.

سينه­ ای کز معرفت گنجينه اسرار بود      کی سزاوار فشار آن در و ديوار بود

ويژگی و اهم رُخ­داد ماه جُمادی الثّانی ششمين ماه قمری:

اين دو ماه چون در هنگام نام­گذاری ماه‌‌های عربی، در فصل سرما و يخبندان و يا گرم و خشک قرار گرفته بودند «جُمادی» ناميده شدند. 

سوّم جُمادی الثّانی:

شهادت کوثر آل محمد امّ الأئمّه فاطمه زهرا سلام الله عليها.

سيزدهم جُمادی­الثّانی:

 ارتحال ملکوتی بانوی بزرگوار جناب امّ البنين سلام الله عليها، روز تکريم مادران و همسران شهدا.

نوزدهم جُمادی­الثّانی:

ازدواج حضرت عبدالله و آمنهعليهما السلام.

بيستم جُمادی­الثّانی:

ميلاد فرخنده حضرت فاطمه زهرا اُمّ ابيها سلام الله عليها، بزرگداشت مقام مادر و روز زن، ولادت بنيان گذار جمهوری اسلامی ايران حضرت امام خمينی رحمه­الله.

بيست­ويکم جُمادی­الثّانی:

وفات حضرت ام كلثوم سلام­الله عليها.

بيست­وهفتم جُمادی­الثّانی:

شهادت امام هادی عليه­السّلام.

بيست­ونهم جُمادی­الثّانی:

وفات جناب سيّد محمّد فرزند امام هادی عليهما السّلام.

مهمترين اعمال جُمادی­ الثّانی:

از كارهاى عبادی مهم در اين ماه نماز، دعا و مناجات به درگاه حضرت حقّ مى‏باشد.

-        مناجات ماه جُمادی الثّانی «اللّهُمَّ يا اللَّهُ أَنْتَ‏ الدّائِمُ الْقائِمُ» .

-        چهار ركعت نماز با آداب ويژه به دو سلام در طول ماه جُمادی­الثّانی.

-        روز سوّم جُمادی­الثّانی شهادت حضرت فاطمه زهرا صلوات الله عليها واقع گرديده، لذا محبّان اهل بيت بايد آن را روز اندوه و مصيبت قرار دهند همراه با زيارت حضرت و به مراسم تعزيت آن حضرت قيام نمايند.

-        روز بيستم جُمادی­الثّانی ميلاد با سعادت فاطمه زهرا سلام­الله عليها در آن چند عمل مناسب است: گرفتن روزه، خيرات و صدقات بر مؤمنين، زيارت آن سرور دنيا و آخرت.

 

 

فهرست

مقدمه. 4

علت نامگذاری ماه جُمادی الثّانی.. 4

جدول تقويم تاريخ اسلام و مناسبت های مهم ماه جُمادی الثّانی.. 4

اعمال مشترک ماههای قمری و جُمادی الثّانی.. 6

اعمال مشترک اوّل هر ماه قمری.. 7

دعا رؤيت هلال هر ماه قمری.. 7

نماز شب اول هر ماه قمری.. 7

نماز روز اوّل هر ماه قمری.. 7

تلاوت قرآن. 8

روزه داری.. 8

اعمال ويژه ماه جُمادی الثّانی.. 8

مناجات ماه جُمادی الثّانی «اللّهُمَّ يا اللَّهُ أَنْتَ‏ الدّائِمُ الْقائِمُ»9

چهار ركعت نماز ماه جُمادی الثّانی.. 11

اعمال سوّم جُمادی الثّانی؛ «السَّلامُ عَلَيْكِ يَا سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ»12

اعمال روز بيستم جُمادی الثّانی ميلاد کوثر نور. 13

حوادث مهم تاريخ اسلام در ماه جُمادی الثّانی.. 13

سوّم جُمادی الثّانی؛ شهادت امّ ابيها صلوات الله عليها13

اسرار و فلسفه تشييع جنازه در شب و مخفی بودن قبر شريف... 14

اشعار مرحوم کمپانی؛ سينه ای کز معرفت گنجينه اسرار بود. 17

سيزدهم جُمادی الثّانی؛ وفات حضرت اُمّ البنين عليهاالسلام. 18

بيستم جُمادی الثّانی؛ ولادت حضرت فاطمه زهراء سلام الله عليها19

فضايل حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام‏. 19

حکمت کنيه «اُم ابيها» حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها20

روز جهانی بزرگداشت مقام والای مادر و زن. 22

بيست و دوّم جُمادی الثّانی؛ مرگ ابوبکر خليفه اوّل. 23

بيست و سوّم جُمادی الثّانی؛ آغاز خلافت عمر بن خطاب.. 24

مقدمه

أعوذ بالله‏ من‏ الشيطان الرجيم‏ ، بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏ ، إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ * فَصَلّ‏ِ لِرَبِّكَ وَ انحَْرْ * إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْترَُ ؛ به نام خداوند رحمان و رحيم، ای پيامبر! همانا تو را خير فراوان عطا كرديم، پس به شكرانه اعطای کوثر نماز بخوان و شتر قربانى كن، همانا شماتت‏گوى تو خود او بدون نسل و محروم است.

علت نامگذاری ماه جُمادی الثّانی

ماه جُمادی­الثّانی يا جُمادی­الآخرة ششمين ماه از ماه‌های سال قمری است. و در شناخت اعمال ماه جُمادی­الاوّل گذشت که چون اين دو ماه در هنگام نام­گذاری ماه‌‌های عربی، در فصل سرما و يخبندان و يا گرم و خشک قرار گرفته بودند «جُمادی» ناميده شدند.

جدول تقويم تاريخ اسلام و مناسبت های مهم ماه جُمادی الثّانی

حوادث تاريخی خاص در ماه جُمادی­الثّانی رُخ داده­است که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.

ايّام

حوادث تاريخی خاص

1جمادی الثانی

يکم جُمادی­الثّانی:

- سريه زيد بن حارثه در منطقه قرده (سال 3 هجرت).

2

...

3

سوّم جُمادی­الثّانی:

- شهادت حضرت زهرا سلام الله عليها بنابر روايت 95 روز بعد از وفات پيامبراكرم صلی­الله عليه وآله وسلّم(سال 11 هجری قمری).

4

چهارم جُمادی­الثّانی:

- هلاكت هارون الرشيد (سال 193 هجرت).

5

...

6

...

7

...

8

...

9

...

10

دهم جُمادی­الثّانی:

- عهدنامه امام علی عليه­السّلام به اهالی نجران (سال 37 هجرت).

11

 

12

دوازدهم جُمادی­الثّانی:

- حركت پيامبر صلی­الله­عليه وآله وسلّم از مدينه به سوی خيبر(سال 7 هجرت).

13

سيزدهم جُمادی­الثّانی:

- ارتحال ملکوتی بانوی بزرگوار جناب ام البنين سلام الله عليها (سال 64 هجرت).

- روز تکريم مادران و همسران شهدا.

14

...

15

...

16

...

17

...

18

...

19

نوزدهم جُمادی­الثّانی:

- ازدواج حضرت عبدالله و آمنه عليهما السّلام (يک سال پيش از عام الفيل).

20

بيستم جُمادی­الثّانی:

- ميلاد فرخنده حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها (سال 2 بعثت بنابر روايت شيخ مفيد).

- بزرگداشت مقام مادر و روز زن.

- ولادت بنيان گذار جمهوری اسلامی ايران حضرت امام خمينی رحمه­الله(سال1320هجرت).

21

بيست­ويکم جُمادی­الثّانی:

- وفات حضرت ام كلثوم سلام­الله عليها چهار ماه بعد از بازگشت از كربلا(سال 61 هجرت).

22

بيست­ودوّم جُمادی­الثّانی:

- مرگ ابوبكر خليفه اوّل(سال 13هجرت).

23

بيست­وسوّم جُمادی­الثّانی:

- آغاز خلافت عمر بن خطاب(سال 13 هجری قمری).

24

...

25

...

26

...

27

بيست­وهفتم جُمادی­الثّانی:

- شهادت امام هادی عليه­السّلام به روايت کلينی و مسعودی(سال 254 هجرت).

28

بيست­وهشتم جُمادی­الثّانی:

- سپردن پيامبر صلی الله عليه وآله وسلّم به حليمه سعديه برای شير دادن توسط عبد المطلب.

29

بيست­ونهم جُمادی­الثّانی:

- وفات سيدمحمد فرزند امام هادی عليهماالسّلام در سامرّا (سال 252 هجرت).

- وفات حضرت ام كلثوم سلام­الله عليها چهار ماه بعد از بازگشت از كربلا(سال 61 هجرت) به روايتی.

آخرماه

...

ااا

اعمال مشترک ماههای قمری و جُمادی الثّانی

اعمال مشترک ماه­های قمری عبارت از خواندن دعا هنگام رؤيت هلال ماه و نيز نماز و صدقه دادن در اول هر ماه می­باشد.

اعمال مشترک اوّل هر ماه قمری

خواندن دعا هنگام رؤيت هلال ماه سفارش شده است.

دعا رؤيت هلال هر ماه قمری

در زمان ديدن هلال خواندن دعای رؤيت هلال و نيايش وارد شده­است از جمله:

- صلوات سه مرتبه؛ «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ» .

- تسبحات اربع سه مرتبه؛ «سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ» .

- تکبير سه مرتبه؛ «اللّهُ اَکْبَر» .

- تهليل سه مرتبه؛ «لا إلهَ الَّا الْلّه» .

و بهترين نيايش هنگام رؤيت هلال دعای چهل­وسوّم «صحيفه سجاديه» و دعايى است كه سيّد قدّس سرّه نقل کرده و داراى مضامين عالى مى‏باشد تا خداوند بهترين پاداش را به او عنايت فرمايد.

نماز شب اول هر ماه قمری

دو رکعت نماز به اين روش بجا آورد:

در هر رکعت پس از قرائت «حمد» سوره مبارکه «انعام» را بخواند و بعد از نماز دعا کند و حاجات خويش را طلب نمايد و نيز از خداوند متعال بخواهد که او را در اين ماه  از هر نگرانی و دردی ايمن گرداند.

نماز روز اوّل هر ماه قمری

روز اول هر ماه خواندن دو رکعت نماز با اين کيفيّت سفارش شده­ است:

-        در رکعت اول بعد از «حمد» سی مرتبه سوره مبارکه «توحيد» را بخواند.

-         در رکعت دوم بعد از «حمد» سی مرتبه سوره مبارکه «قدر» را بخواند.

-        و بعد از نماز صدقه ای در راه خدا بدهد.

البته هر کس چنين کند، سلامت خود را در آن ماه از خداوند متعال گرفته­است.

تلاوت قرآن

در اين ماه بسيار قرآن خوانده­ شود.

روزه داری

از اموری که بر آن تأکيد شده، گرفتن روزه در سه روز از هر ماه می­باشد، که مطابق مشهور چنين است:

1-پنجشنبه اول ماه.

2- پنجشنبه آخر ماه.

3- چهارشنبه اول از دهه وسط ماه.

4- دوشنبه­ها و پنج­شنبه­ها.

اعمال ويژه ماه جُمادی الثّانی

مهمترين اعمال جُمادی­الثّانی:

از جمله كارهاى مهم دينی در اين ماه نماز، دعا و مناجات به درگاه حضرت حقّ مى‏باشد.

-        مناجات ماه جُمادی الثّانی «اللّهُمَّ يا اللَّهُ أَنْتَ‏ الدّائِمُ الْقائِمُ» .

-        چهار ركعت نماز با آداب ويژه به دو سلام در طول ماه جُمادی­الثّانی.

-        روز سوّم جُمادی­الثّانی شهادت حضرت فاطمه زهرا صلوات الله عليها واقع گرديده، از كارهاى مهم زيارت حضرت فاطمه زهرا سلام­الله عليها و محبّان اهل بيت بايد آن را روز اندوه و مصيبت قرار دهند و به مراسم تعزيت آن حضرت قيام نمايند.

-        روز بيستم جُمادی­الثّانی ميلاد با سعادت فاطمه زهرا سلام­الله عليها در آن چند عمل مناسب است: گرفتن روزه، خيرات و صدقات بر مؤمنين، زيارت آن سرور دنيا و آخرت.

مناجات ماه جُمادی الثّانی «اللّهُمَّ يا اللَّهُ أَنْتَ‏ الدّائِمُ الْقائِمُ»

از جمله اعمال ماه جُمادی­الثّانی مناجات بلند مرتبه با مضامين عالی است كه سيد بن طاووس رحمه­الله(589 - 664 هجرت) در «الإقبال بالأعمال الحسنة» براى شروع اين ماه نقل نموده، متن مناجات شريف:

«اللّهُمَّ يا اللَّهُ أَنْتَ‏ الدّائِمُ الْقائِمُ، يا اللَّهُ أَنْتَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ، يا اللَّهُ أَنْتَ الْعَلِيُّ الْأَعْلى، يا اللَّهُ أَنْتَ الْمُتَعالِي فِي عُلُوِّكَ، إِلهُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ، وَ رَبُّ كُلِّ شَيْ‏ءٍ، وَ خالِقُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ، وَ صانِعُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ، الْقاضِي الْأَكْبَرُ الْقَدِيرُ الْمُقْتَدِرُ، تَبارَكَتْ أَسْماؤُكَ وَ جَلَّ ثَناؤُكَ‏» .

«اللّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ عَلى‏ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَرِّفْنا بَرَكَةَ شَهْرِنا هذا وَ ارْزُقْنا يُمْنَهُ وَ نُورَهُ وَ نَصْرَهُ وَ خَيْرَهُ وَ بِرَّهُ، وَ سَهِّلْ لِي فِيهِ ما أُحِبُّهُ وَ يَسِّرْ لِي فِيهِ ما أُرِيدُهُ، وَ أَوْصِلْنِي إِلى‏ بُغْيَتِي فِيهِ إِنَّكَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ» .

«اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ يا مَنْ يَمْلِكُ حَوائِجَ السّائِلِينَ، وَ يَعْلَمُ ضَمِيرَ الصّامِتِينَ، وَ يا مَنْ لِكُلِّ مَسْأَلَةٍ عِنْدَهُ سَمْعٌ حاضِرٌ وَ جَوابٌ عَتِيدٌ ، وَ كُلِّ صامِتٍ عِلْمٌ مِنْهُ‏ باطِنٌ مُحِيطٌ، مَواعِيدُكَ الصَّادِقَةُ، وَ أَيادِيكَ النّاطِقَةُ، وَ نِعَمُكَ السَّابِغَةُ، وَ أَيادِيكَ الْفاضِلَةُ وَ رَحْمَتُكَ الْواسِعَةُ» .

«إِلهِي خَلَقْتَنِي وَ لَمْ أَكُ شَيْئاً مَذْكُوراً، وَ أَنَا عائِذُكَ وَ عائِذٌ إِلَيْكَ، وَ قَدْ ظَلَمْتُ نَفْسِي، وَ أَنَا مُقِرٌّ لَكَ بِالْعُبُودِيَّةِ، مُعْتَرِفٌ لَكَ بِالرُّبُوبِيَّةِ، مُسْتَغْفِرٌ مِنْ ذُنُوبِي، فَأَسْأَلُكَ أَنْ تَغْفِرَ لِي، يا مَنْ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‏ءٌ، وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ، يا ذَا الْجَلالِ وَ الإِكْرامِ، يا حَنّانُ يا مَنّانُ» .

«يا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِيلَ، وَ سَتَرَ الْقَبِيحَ، يا مَنْ لَمْ يُؤاخِذْ بِالْجَرِيرَةِ ، وَ لَمْ يَهْتِكَ السِّتْرَ، يا عَظِيمَ الْعَفْوِ، يا حَسَنَ التَّجاوُزِ، يا واسِعَ الْمَغْفِرَةِ، يا باسِطَ الْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ وَ الْمَشِيَّةِ، وَ الْقُدْرَةِ وَ الظُّلُماتِ وَ النُّورِ، يا صاحِبَ كُلِّ نَجْوى‏ وَ مُنْتَهى‏ كُلِّ شَكْوى‏، وَ وَلِيَّ كُلِّ حَسَنَةٍ وَ نِعْمَةٍ» .

«يا كَرِيمَ الصَّفْحِ، يا عَظِيمَ الْمَنِّ، يا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقاقِها، يا رَبّاهُ يا غِياثاهُ، يا سَيِّداهُ يا مَوْلاياهُ، يا غايَةَ رَغْبَتاهُ، أَسْأَلُكَ بِكَ يا اللَّهُ أَلّا تُشَوِّهَ خَلْقِي بِالنّارِ، فَانِّي ضَعِيفٌ مِسْكِينٌ مُهِينٌ‏ ، وَ آتِنِي فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الاخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنِي بِرَحْمَتِكَ عَذابَ النّارِ» .

«يا جامِعَ النّاسِ لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيهِ، اجْمَعْ لِي خَيْرَ الدُّنْيا وَ الاخِرَةِ بِرَحْمَتِكَ يا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ، وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ» .

و دوازده بار آيات شريفه خوانده شود:

«قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا مّا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏، وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا * وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً» (الاسراء : 111 و 110) .

«اللّهُمَّ هَبْ لِي‏ بِكَرامَتِكَ، وَ أَتِمَّ عَلَيَّ نِعْمَتِكَ، وَ أَلْبِسْنِي عَفْوَكَ وَ عافِيَتَكَ وَ أَمْنَكَ فِي الدُّنْيا وَ الاخِرَةِ، اللّهُمَّ لا تُسَلِّمْنِي بِجَرِيرَتِي، وَ لا تُخْزِنِي بِخَطِيئَتِي، وَ لا تُشْمِتْ بِي أَعْدائِي، وَ لا تَكِلْنِي إِلى‏ نَفْسِي فِي دُنْيايَ وَ آخِرَتِي، اللّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ وَ ابْنُ عَبْدِكَ، وَ ابْنُ أَمَتِكَ، وَ فِي قَبْضَتِكَ، ناصِيَتِي بِيَدِكَ، ماضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضاؤُكَ» .

«أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ، سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ أَوْ سَمّاكَ بِهِ أَحَدٌ مِنْ خَلْقِكَ أَوْ مَلائِكَتِكَ وَ رُسُلُكَ وَ بِاسْمِكَ الْمَخْزُونِ الْمَرْفُوعِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، وَ بِاسْمِكَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الَّذِي هُوَ حَقٌّ عَلَيْكَ، أَنْ تَسْتَجِيبَ لِمَنْ دَعاكَ بِهِ، وَ بِكُلِّ حَرْفٍ أَنْزَلْتَهُ عَلى‏ نَبِيِّكَ مُوسى‏، وَ بِكُلِّ دَعْوَةٍ دَعاكَ بِها أَحَدٌ مِنْ خَلْقِكَ، وَ بِكُلِّ حَرْفٍ أَنْزَلْتَهُ عَلى‏ مُحَمَّدٍ نَبِيِّكَ، أَنْ تَسْتَجِيبَ لِي، وَ أَنْ تَجْعَلَنِي فِي عِياذِكَ وَ حِفْظِكَ وَ كَنَفِكَ وَ سِتْرِكَ وَ حِصْنِكَ وَ فِي فَضْلِكَ‏» .

«إِنَّكَ‏ أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لا يَمُوتُ، وَ أَنَا خَلْقٌ أَمُوتُ، فَاغْفِر لِي وَ ارْحَمْنِي وَ أَعْطِنِي سُؤْلِي فِي دُنْيايَ وَ آخِرَتِي، وَ اغْفِرْ لِي وَ لِجَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ، الْأَحْياءِ مِنْهُمْ وَ الْأَمْواتِ» .

«اللّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ، وَ اجْعَلْ عَبْدَكَ وَ رَسُولَكَ أَكْرَمَ خَلْقِكَ عَلَيْكَ، وَ أَفْضَلَهُمْ لَدَيْكَ، وَ أَعْلاهُمْ مَنْزِلَةً عِنْدَكَ، وَ أَشْرَفَهُمْ مَكاناً، وَ أَفْسَحَهُمْ فِي الْجَنَّةِ مَنْزِلًا، وَ آتِنِي‏ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الاخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنِي بِرَحْمَتِكَ عَذَابَ النّارِ، فَإِنَّهُ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِكَ، يا ذَا الْجَلالِ وَ الإِكْرامِ‏» .

(الإقبال بالأعمال الحسنة ؛ ج‏3 ؛ ص157)

چهار ركعت نماز ماه جُمادی الثّانی

سيد بن طاوس رحمه­الله در اقبال چهار ركعت نماز به دو سلام را در طول اين ماه نقل می­کند که کيفيّت آن چنين است:

-         در ركعت اول بخواند بعد از حمد يك مرتبه «آية الكرسی» و بيست­وپنج مرتبه «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ» .

-        در ركعت دوم بعد از حمد يك مرتبه «أَلْهَيكُمُ التَّكَاثُرُ» و بيست­وپنج مرتبه «قُلْ هُوَ اللَّهُ» .

-        در ركعت سوم بعد از حمد يك مرتبه «قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ» و بيست­وپنج مرتبه «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ» .

-        در ركعت چهارم بعد از حمد يك مرتبه «إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ» و بيست­وپنج مرتبه «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ» .

و بعد از سلام ركعت چهارم بگويد:

-        هفتاد مرتبه: «سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ».

-        هفتاد مرتبه: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ» .

-        سه مرتبه: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ» .

-        سر به سجده گذارد و سه مرتبه بگويد: «يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ يَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرَامِ يَا اللَّهُ يَا رَحْمَانُ يَا رَحِيمُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ» .

سپس حاجات خود را از خداوند تعالى طلب نمايد، تا حضرت حق در کنار ثروت، همسر، فرزندان، دين و دنيا او را تا سال ديگر حفظ كند و اگر در اين سال مرگش فرا رسد ثواب شهيد داشته باشد.

اعمال سوّم جُمادی الثّانی؛ «السَّلامُ عَلَيْكِ يَا سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ»

روز سوّم سال يازدهم از هجرت شهادت حضرت فاطمه زهرا صلوات الله عليها واقع گرديده، از كارهاى مهم در اين ايّام زيارت حضرت فاطمه زهرا سلام ­الله عليها و صلوات و درود بر او و لعنت بر ظالمين آن بانوی مکرم است. پس در اين روز محبّان اهل بيت بايد آن را روز اندوه و مصيبت قرار دهند و به مراسم تعزيت آن حضرت قيام نمايند. و در اظهار حزن و اندوه و اقامه مجالس‏ سوگوارى و ذكر مصيبت­هاى او همه بايد اميرالمؤمنين عليه السّلام را سرمشق خود قرار دهند.

امّا كيفيّت زيارت به نقل كتاب «زوائد الفوائد»؛ ابتدا نماز خود آن حضرت يا نماز زيارت خوانده مى‏شود:

-        نماز حضرت: در هر ركعت بعد از حمد شصت مرتبه سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» .

-        نماز زيارت: در ركعت اوّل بعد از حمد سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» و در رکعت دوّم بعد از حمد سوره «قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ» .

و بعد از سلام نماز خواندن زيارتی را که سيد بن طاوس در اقبال براى آن حضرت در اين روز ذکر می­کند:

«السَّلامُ عَلَيْكِ يَا سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ ، السَّلامُ عَلَيْكِ يَا وَالِدَةَ الْحُجَجِ عَلَى النَّاسِ أَجْمَعِينَ ، السَّلامُ عَلَيْكِ أَيَّتُهَا الْمَظْلُومَةُ الْمَمْنُوعَةُ حَقَّهَا» .

سپس بگويد:

«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى أَمَتِكَ وَ ابْنَةِ نَبِيِّكَ وَ زَوْجَةِ وَصِيِّ نَبِيِّكَ صَلاةً تُزْلِفُهَا فَوْقَ زُلْفَى عِبَادِكَ الْمُكَرَّمِينَ مِنْ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ أَهْلِ الْأَرَضِينَ» .

روايت شده هر كس آن حضرت را اين چنين زيارت كند و بعد از خداوند طلب آمرزش نمايد، حق تعالى گناهانش را بيامرزد و او را داخل بهشت گرداند.

اعمال روز بيستم جُمادی الثّانی ميلاد کوثر نور

روز بيستم سال دوم از بعثت ولادت با سعادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها واقع شده‏ و در آن چند عمل مناسب است:

1-                گرفتن روزه.

2-                دوم خيرات و صدقات بر مؤمنين.

3-                زيارت آن سرور دنيا و آخرت.

حوادث مهم تاريخ اسلام در ماه جُمادی الثّانی 

همان­گونه که در جدول مناسبت­های ماه جُمادی­الثّانی گذشت، نسبت به ماه­های ديگر قمری حوادث خاص تاريخی ثبت شده­است.

سوّم جُمادی الثّانی؛ شهادت امّ ابيها صلوات الله عليها

 سوّم جُمادی­الثّانی شهادت سرور بانوان جهان حضرت زهرا عليها السّلام‏ مى‏باشد، كه مظلوم و در حالى كه حق او غصب شده بود از دنيا رفت. اين روز براى بستگان آن حضرت عليهاالسّلام دومين روز مصيبت بعد از مصيبت رحلت رسول اكرم صلّى اللّه عليه وآله وسلّم بود. و اميرالمؤمنين علی بن ابی طالب سلام ­اللّه عليه بعد از وفات رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم هيچ روزى را مصيبت بارتر و ناگوارتر از اين روز نديد. از دست دادن همسری بی­نظير باندازه‏اى براى اميرالمؤمنين عليه ­السّلام سخت بود كه بر او نوحه خوانده، گريه كرده و از جدايى او شكايت مى‏نمود و مى‏فرمود:

«جان من در زندان آه اندوهبار من است. كاش جانم با آه‏ها خارج مى‏گرديد. بعد از تو خيرى در زندگى نيست و گريه‏ام از ترس اين است كه زندگيم طولانى شود».

نفسى على زفراتها محبوسة            يا ليتها خرجت مع الزفرات‏

لا خير بعدك في الحياة و انما            ابكي مخافة أن تطول حياتي‏

و نيز مى‏فرمود:

«از دست دادن فاطمه بعد از احمد دليل بر اين است كه هيچ دوستى جاويدان نمى‏ماند و چگونه زندگى گوارايت خواهد بود بعد از فقدان آنان بجانت سوگند، اين چيزى است كه اصلا امكان ندارد. انسان مى‏خواهد دوستش نميرد ولى اين محال است».

و ان افتقادي فاطما بعد أحمد            دليل على أن لا يدوم خليل‏

و كيف هنأك العيش من بعد فقدهم            لعمرك شي‏ء ما إليه سبيل‏

يريد الفتى أن لا يموت خليله            و ليس إلى ما يبتغيه سبيل‏

و بفرمايش بزرگان اين مطلب ساده‏اى نيست كه كسى مانند اميرالمؤمنين عليه السّلام چنين سخنانى بگويد. عقل از درك اين كلمات ناتوان بوده و اين سخنان عظمت مقام زهرا عليها السّلام و فضل او را نزد خداوند مى‏رساند. زيرا اندوه او در اين مصيبت با توجه به اين كه «در صبر مانند كوه بلندى بود كه طوفان­ها او را حركت نمى‏داد و هيچ چيزى او را درهم نمى‏شكست سيل از او جارى شده و پرنده‏اى به او نمى‏رسيد»، از عجيب‏ترين عجايب است. و اگر فضيلت فاطمه عليها السّلام در بالاترين درجه‏اى نبود كه جزع نمودن براى او كار نيكويى بود بهيچ وجه اين جزع فراوان از اميرالمؤمنين سلام­ اللّه عليه ديده نمى‏شد. (برگرفته از ‏المراقبات ص :  89)

اسرار و فلسفه تشييع جنازه در شب و مخفی بودن قبر شريف

از جمله اسرار و فلسفه آن را می­توان به وصيت فاطمه زهرا سلام الله عليها به همسر مظلوم و مهربانش علی بن ابی طالب عليه السّلام اشاره کرد که فرمود:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏ ، اين وصيّت فاطمه دختر پيغمبر خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّماست؛ فاطمه شهادت مى‏دهد كه خدايى جز خداى يگانه وجود ندارد، حضرت محمّد بنده و پيامبر خدا مى‏باشد. بهشت بر حقّ و دوزخ بر حقّ است، قيامت خواهد آمد و شكّى در آن نخواهد بود، خداوند كليه افرادى را كه در قبرها دفن شده­اند را بر خواهد انگيخت.

يا على! من فاطمه دختر حضرت محمّد صلّى اللّه عليه وآله وسلّممى‏باشم. خدا مرا در دنيا و آخرت براى تو تزويج نمود.

يا على! تو از ديگران براى (غسل و كفن) من مقدّم هستى، مرا حنوط كن غسل بده، شبانه مرا دفن كن، شبانه بر بدنم نماز بگزار، شبانه به خاكم بسپار، احدى را برای مراسم من آگاه منماى، تو را به خداوند مى‏سپارم. و تا روز قيامت بدرود فرزندانم! متن وصيت شريف؛ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، هَذَا مَا أَوْصَتْ بِهِ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ ص أَوْصَتْ وَ هِيَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ وَ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَ النَّارَ حَقٌّ وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها وَ أَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ يَا عَلِيُّ أَنَا فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ زَوَّجَنِيَ اللَّهُ مِنْكَ لِأَكُونَ لَكَ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ أَنْتَ أَوْلَى بِي مِنْ غَيْرِي حَنِّطْنِي وَ غَسِّلْنِي وَ كَفِّنِّي بِاللَّيْلِ وَ صَلِّ عَلَيَّ وَ ادْفِنِّي بِاللَّيْلِ وَ لَا تُعْلِمْ أَحَداً وَ أَسْتَوْدِعُكَ اللَّهَ وَ أَقْرَأُ عَلَى وُلْدِيَ السَّلَامَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ» . (بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار ج‏43 ص215 )

راستی چرا دختر عزيز پيامبر اسلام با آن عظمت در بين مسلمين چنين وصيّتی می­کند؟! در حالی که او محبوب و يگانه پدرش بود و طورى با او رفتار مى‏كرد كه با هيچ­كس چنين رفتارى را نداشت. و فريقين فرمايش حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم درباره او را روايت نموده‏اند كه فرمود:

«فاطمه پاره تن من است، كسى كه او را اذيت نمايد مرا اذيت كرده است».

و فاطمه عليها السّلام بعد از اعتراف گرفتن از خليفه اول و دوم به اين كه آنها اين حديث را از پيامبر صلّى اللّه عليه وآله وسلّم شنيده‏اند، به اين حديث بر عليه آن دو استدلال نمود. و در حالی­كه دست­هايش را بلند كرده بود به خداوند عرضه داشت:

«خداوندا شاهد باش كه اين دو مرا اذيت كردند».

و به على عليه السّلام سفارش نمود كه خاك سپارى و قبر او را از اين دو پنهان كند.

اين اعمال و هم­چنين مخفى نگهداشتن دفن و قبر او مطلب سؤال انگيزى است كه وقتى از علت آن سؤال شده و معلوم شود بخاطر وصيت او مخفى نگه­داشته شده­است، مانند آفتاب در وسط آسمان معلوم مى‏شود كه او در حالى از دنيا رفت كه بر اين دو خشمگين بوده و مولى و پدر خود را در حالى ديدار نمود كه از دست آن دو شاكى بود.

و اين مطلب براى اين­دو رسوايى بزرگى است كه بالاتر از آن تصور نمى‏شود، بخصوص که مودّت و محبّت اهل بيت پيامبر اکرم صلّى اللّه عليه وآله وسلّميکی از خصايص مسلمانان است که در قرآن کريم به آن تصريح شده و طی دو آيه مورد توجه قرار داده و حکمت و فلسفه آن را ياد می­کند، می­فرمايد:

اعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم‏ ؛ «قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‏ وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ»(الشورى : 23) ؛ اى رسول گرامى بامت بگو از شما مزد رسالت طلب نمى‏كنم مگر آن­كه دوستى و محبت مرا در حقّ اهل بيت و ذريّه‏ام منظور داشته و دوستدار و علاقه‏مند بآل عصمت باشيد كه اين نيز بنفع خود شما خواهد بود زيرا وسيله هدايت شما می­باشد و هر كس كار نيكى كند ما بر آن بيفزائيم زيرا خداوند آمرزنده گناهان و پذيرنده شكر و سپاس بندگان است.

در تفاسير آمده است بعد از ورود پيامبر به مدينه منوّره و استحكام پايه‏هاى اسلام، انصار خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم‏رسيدند و عرضه داشتند اگر مشكلات مالى پيدا شد اين اموال ما بدون هيچ گونه قيد و شرط در اختيار شما قرار دارد، در اين هنگامى آيه مودّت نازل گرديد و همه با خوش­حالى و رضا و تسليم از محضر حضرت بيرون آمدند.

در سوره مبارکه سبأ نيز جواب تفکرات و تبليغات منفی پيرامون کريمه فوق می فرمايد: «قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ شَهيدٌ» (سبأ : 47) ؛ اى پيغمبر در جواب منافقان بگو من از شما مزد رسالت نخواسته‏ام زيرا اجر و مزد بر خداوند خواهد بود و آن­چه از شما خواسته‏ام به سود خود شما است و خدا شاهد و ناظر تمام هستى‏ها می­باشد.

احمد از دانشمندان اهل سنت در فضائل الصحابه با سند خود از سعيد بن جبير از عامر چنين نقل مى‏كند:

«لما نزلت قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‏ قالوا: يا رسول اللَّه! من قرابتك؟ من هؤلاء الذين وجبت علينا مودتهم؟ قال: على و فاطمه و ابناهما (عليهم السلام) و قالها ثلاثا» ؛ هنگامى كه کريمه «قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى» نازل شد اصحاب عرض كردند اى رسول خدا! خويشاوندان تو كه مودت آن­ها بر ما واجب است چه کسانی هستند؟ پيامبر(صلّى اللّه عليه وآله وسلّم) فرمود: على و فاطمه و دو فرزند آن دو، اين سخن را سه بار تكرار فرمود!

و هنگامی که رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم از دنيا رحلت كرد روى زمين كسى از فاطمه عليها السّلام به او نزديك­تر و محبوب­تر نبود. و هيچ عاقلى شك نمى‏كند، كسى كه ملاحظه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم را در مورد نزديكان آن حضرت ننمايد چگونه در مورد غير نزديكان ملاحظه او را خواهد نمود. و كسى كه به دختر او ظلم كند چگونه در ميان امّت به عدالت رفتار خواهد كرد. اين چيزى است كه عالم و جاهل آن را مى‏دانند به خصوص كه آيه تطهير باتفاق شيعه و مفسرين برجسته اهل­سنّت و علماى آنان درباره حضرت زهرا عليها السّلام نازل شده است.

اى اهل عالم گريه كنيد بر اين مصيبت بزرگ كه نسبت به رسول بزرگوار و پيامبرى كه رحمت براى جهانيان بود و در حقّ پاره تن و دختر پاك او انجام دادند حق او را غصب، مهريه او را گرفته و او را از ارث پدر محروم ساختند به صورت او سيلى زدند و جنين او را سقط كردند. و براى آتش زدن درب خانه او آتش طلبيدند، همان درى كه مدتى طولانى ملائكه مقرّب خدا پشت آن توقف مى‏كردند تا به آنها اذن دخول داده شود.

اشعار مرحوم کمپانی؛ سينه ای کز معرفت گنجينه اسرار بود

سينه ای کز معرفت گنجينه اسرار بود      کی سزاوار فشار آن در و ديوار بود

آن که کردی ماه تابان پيش او پهلو تهی      از کجا پهلوی او تابِ اين آزار بود

صورتی نيلی شد از سيلی که چون نيل سياه     روی گيتی زين مصيبت تا قيامت تار بود

سيزدهم جُمادی الثّانی؛ وفات حضرت اُمّ البنين عليها السّلام

روز سيزدهم جمادی الثانی سال 64 از هجرت، حضرت امّ البنين عليها السّلام، همسر اميرالمؤمنين علی عليه ­السّلام و مادر قمر بنى­هاشم عليه ­السّلام از دنيا رحلت فرمودند. نام مبارك آن حضرت فاطمه، و كنيه شريفش اُمّ­­البنين است، که آن حضرت به هيمن كنيه معروف­اند. پدر آن حضرت حزام بن خالد، و مادرشان ليلى دختر شهيد بن ابى عامر است. اميرالمؤمنين عليه السّلام آن حضرت را به همسرى برگزيد و خداوند چهار پسر به آن حضرت عنايت فرمود:

1-                حضرت قمر بنى­هاشم عباس عليه السّلام.

2-                جناب عبدالله عليه السّلام.

3-                جناب جعفر عليه السّلام.

4-                جناب عثمان عليه السّلام.

و هر چهار پسر او در حادثه كربلا برای دفاع از اسلام شهيد شدند و پس از آن بانوانى كه از كربلا به مدينه مراجعت نمودند، در خانه امّ­البنين عليها السّلام عزادارى مى­كردند.

امّ­البنين عليه السّلام اگر چه در كربلا نبود ولى از ناله و گريه قرار نداشت و همه روزه به قبرستان بقيع مى­رفت و آن ­قدر جانسوز مرثيه مى­خواند كه نقل شده مروان از دشمنان سرسخت اهل­بيت با آن قساوت قلب گريه مى­كرد. هنگامى كه زن­ها او را امّ­ البنين خطاب مى­كردند و تسليت مى­دادند، مى­فرمود:

«ديگر مرا امّ ­البنين نخوانيد...».

اين گريه و زارى حضرت ادامه داشت تا بدرود حيات گفت. بزرگان می­نويسند: از علو مقام حضرت امّ­البنين عليها السّلام همين بس كه وقتی بشير بن جذلم خبر شهادت فرزندانش را به او داد فرمود از حسينم بگو، وقتی خبر شهادت امام حسين عليه السّلام را شنيد، ناله سر داد:

«رگ­های قلبم را بريدی! فرزندانم و هر آن­چه زير آسمان است به فدای ابا عبدالله الحسين عليه­السلام باد».

 شب نوزدهم جُمادی الثّانی؛ انعقاد نطفه مبارک حضرت پيامبر خاتم صلّى اللّه عليه وآله وسلّم

شب نوزدهم‏ اين ماه ازدواج حضرت عبدالله و آمنه عليهما السّلام و حامله شدن مادر پيامبر صلّى اللّه عليه وآله وسلّم به آن حضرت مى‏باشد. اين شب كليد سعادت روز ميلاد آن حضرت بلكه مقام اجمال آن مى‏باشد، چنانچه ميلاد او يكى از كليدهاى روز مبعث و مقامات آن است. و لذا شب سپاس و شکرگزاری است، زيرا انسان عاقل هيچ سعادتى را از دست نمى‏دهد.

بيستم جُمادی الثّانی؛ ولادت حضرت فاطمه زهراء سلام الله عليها

روز بيستم سال دوم از بعثت بنابر روايت شيخ مفيد رحمه اللّه روز ميلاد فاطمه زهرا عليها السّلاممى‏باشد. شيخ مفيد فرموده است:

«دو سال بعد از مبعث در روز بيستم اين ماه حضرت زهرا عليها السّلاممتولد شده است. سرور مؤمنين در آن تازه شده و روزه آن روز و خيرات و صدقات در آن مستحب مى‏باشد».

فضايل حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام

مقام و جايگاه فاطمه زهرا عليها السّلام در پيشگاه خداوند متعال و فرشتگان و دوستان او بسيار بزرگ است. در روايات صحيح آمده است كه او سرور بانوان جهان و مريم عليها السّلام سرور بانوان زمان خود بود و باين ترتيب سرورى او بر مريم راستگو عليها السّلام كه قرآن بزرگ صداقت او را گواهى مى‏دهد نيز ثابت مى‏شود.

از فضيلت­هاى او كه از روايات قطعى بدست مى‏آيد و فاطمه در ميان زنان عالم مخصوص به آن فضيلت مى‏باشد اين است كه مصحف بزرگ و گرانقدرى داشت كه جبرئيل بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم آن را براى او آورده و اميرالمؤمنين علی عليه السّلامآن را مکتوب نمود. از امام صادق عليه السّلامنقل شده اين مصحف نزد فرزندان معصوم او بود و علم آن­چه گذشته و آن­چه خواهد آمد و آن­چه موجود است همه در آن بيان شده­است.

خلاصه اين­كه درباره فضايل او همه فرق مسلمين رواياتى نقل شده كه چندين جلد كتاب بزرگ پيرامون آن تأليف نموده­اند.

حکمت کنيه «اُم ابيها» حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها

حکمت و فلسفه کنيه «اُم ابيها» برای حضرت فاطمه زهرا سلام ­الله­ عليها چيست؟

در روايات اسلامى در ميان کنيه­هاى فاطمه زهرا سلام ­الله عليها کنيه عجيبى ديده مى­شود که چشم انداز ديگرى از عظمت فوق العاده آن حضرت را ترسيم مى­کند.

در كتاب مقاتل الطالبين و كشف الغمه آمده­است كه «اُم ابيها» از كنيه‏های حضرت فاطمه زهرا سلام­ الله عليها می­باشد كه پيامبر اكرم صلی ­الله عليه وآله وسلّم خطاب به آن حضرت می‏فرمود.

معمول در ميان عرب اين است که علاوه بر اسم و لقب کنيه­اى نيز براى افراد انتخاب مى­کنند، اگر مرد باشد با «اب» شروع مى شود و اگر زن باشد با «امّ».

در «اُسد الغابه» آمده است:

«کانَتْ فاطِمَهُ تُکَنّى اُمُّ اَبيها» ؛ کنيه فاطمه اُمّ ابيها بود (اسد الغابه، جلد 5، صفحه 520).

اين معنا در کتاب «استيعاب» از امام صادق عليه السّلامنيز نقل شده­است(استيعاب، جلد 2، صفحه 752) .

اين تعبير عجيب که نظير آن درباره هيچ يک از زنان اسلام ديده نشده، نشان از شخصيت و منزلت اين بانوی بزرگوار مى­دهد.

همه مى­دانند پيغمبر اکرم صلی ­الله عليه وآله وسلّم در همان کودکى مادر خود را از دست داد و اين دختر از همان خردسالى از هيچ­گونه محبّت و دل­سوزى درباره پدر بزرگوارش فروگذار نکرد. هم دخترى دلسوز و فداکار و هم مادرى مهربان و ايثارگر و هم يارى وفادار محسوب مى­شد. امّا هر چند حضرت فاطمه سلام ­الله عليها پس از رحلت حضرت خديجه بانوی خانه پدر بود و در خدمت پدر بزرگوار در رفع حوايج و انجام کارهای پدر کوشا بود و از اين نظر در حکم مادر پدر بود ولی فهم حقيقت و واقع اين مطلب كه چرا پيامبر اكرم صلی ­الله عليه وآله وسلّم به حضرت «اُم ابيها» می‏فرمود بسيار مشكل است. برخی به سادگی از آن گذشته و تنها به اين اكتفا كرده‏اند كه حضرت از شدت علاقه به آن جناب اين عبارت را می‏فرمود، ولی بطور قطع كلام پيامبر صلی ­الله عليه وآله وسلّم چيزی فراتر از تعارفات مرسوم و معمولی است.

با توجه به اين كه ‏«اُمّ» در لغت به معنی اصل و ريشه است شايد بتوان گفت حضرت فاطمه سلام ­الله عليها اصل و منشأ نبوت و ولايت است كه اگر وجود آن بزرگوار نبود نبوت پيامبر و ولايت ائمه عليهم السّلام آشكار نمی‏شد.

به عبارت ديگر ولايت ثمره نبوت است و نبوت بدون ولايت ناتمام است، چنان كه در آيه شريفه خداوند به پيامبر می‏فرمايد:

«يا أيّها الرَّسولُ بَلّغ ما اُنزل إليکَ من رَبِّک و إن لَم تَفعَل فَما بَلَّغتَ رسالَتَه»(المائدة : 67) ؛ ای فرستاده خدا! آنچه را از طرف پروردگارت مأمور شدی به مردم برسان و اگر ابلاغ نکنی، رسالت او را انجام ندادی!

و از اين جهت كه وجود حضرت صديقه طاهره، منشأ وجود ائمه اطهار بود، منشأ ولايت است پس اگر حضرتش نبود ولايت نبود و نبوت هم به طور كامل ثمربخش نبود، بنابراين آن جناب منشأ نبوت و امامت است.

مؤيد اين مطلب هم روايتی است كه خداوند می‏فرمايد:

«ولولا فاطمه لما خلقتكما» ؛ اگر نبود فاطمه من حتی شما را هم نمی‏آفريدم.

ان­شاءالله اين موضوع بطور مبسوط و مستدل در جای خود پژوهش و تقرير خواهد شد.

روز جهانی بزرگداشت مقام والای مادر و زن

بيستم جُمادی­الثّانی سالروز ولادت فاطمه زهرا سلام ­الله عليها بانوی بزرگواری است که در دامان پيامبر مهربانی­ها بر اساس آموزه­های الهی تربيت يافته و براستی الگوی کامل قرآنی اسلامی زن در خانواده و صحنه سياسی و اجتماعی می­باشد.

بانويی كه گل سرسبد تمام بانوان جهان و در عالم بی­نظير است. تنها زنی كه پدر، شوهر و خودش معصوم بوده و پيامبر گرامی اسلام صلی ­الله عليه وآله وسلّم به او لقب «اُم ابيها» داده­است.

مهارت­ها و روش زندگی حضرت زهرای مرضيه عليها السّلام به قدری آموزنده و جذاب است كه هر زن آزاده­ای در جهان با آن آشنا شود او را هم­چون قدّيسه­ای تحسين می­كند؛ زنی كه تولدش از دامن خديجه كبری، همسر با وفای پيامبر گرامی اسلام صلی ­الله عليه وآله وسلّم و در كانون نخستين خانواده اسلامی با نغمه­های آسمانی و تسبيح قدسيان همراه شد و شب ولادتش را عرشيان به بانگ تكبير و تهليل و تسبيح جشن گرفتند و خداوند لقب كوثر به او عطا نمود؛ زيرا وی سرچشمه­ی تمام خوبی­های جهان است.

در جمهوری اسلامی ايران بعد از پيروزی شکوه­مند انقلاب کبير اسلامی به فرمان امام خمينی رحمه ­الله رهبر فقيد آن که او نيز در چنين روز مبارک چشم به جهان گشود، به يُمن ِ زادروز با سعادت بانوی نمونه اسلام اُمّ الأئمه فاطمه زهرا سلام ­الله عليها، بيستم جُمادی­ الثّانی هر سال را که روزی پر از خاطره و معنويت است روز بزرگداشت مادر و مقام والای زن نام­گزاری نمود.

اگر برای بزرگداشت مقام و منزلت والای مادر و زن، روزی را بايد گرامی داشت، چه روزی والاتر و افتخارآميزتر از روز ولادت با سعادت فاطمه زهرا سلام الله عليها می­توان مشخص نمود؟ زنی كه افتخار خاندان وحی است و چون خورشيدی بر تارك اسلام عزيز می­درخشد.

همه با هم تلاش کنيم:

جُمادی الثّانی ماه بازيابی مقام والای مادر، آسيب شناختی و مهندسی راهبردی نظام و حقوق الهی زنان در سطح بين الملل فرهنگ­سازی، بسترسازی و عملی گردد.

بيست و دوّم جُمادی الثّانی؛ مرگ ابوبکر خليفه اوّل

ابوبكر در سال سوم عام­ الفيل يعنی 50 سال پيش از هجرت پيامبر صلی ­الله عليه وآله وسلّم در مكه معظمه ديده به جهان گشود. پدرش ابی‌قحافه عثمان بن عمرو تيمی و مادرش اُم‌الخير سلمی بنت عمر ­بن­ عامر تيمی بود. نام وی عبدالله و کنيه­اش ابوبكر بود. ابوبكر از نخستين گروندگان به پيامبر اكرم صلی ­الله عليه وآله وسلّم است كه پس از حضرت امام علی عليه السّلام و خديجه كبری عليها السّلام­ و هم­زمان با زيد بن حارثه و بلال مسلمان شد و در زمره اصحاب سابقين رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم قرار گرفت.

بنا به گفته ابن خلدون وی مردی مهربان و نرم‌خوی بود و مردان قريش با او الفت داشتند و گروهی از اهالی مكه به توسط او مسلمان شدند. بنا به برخی نقل­ها، وی به هنگام هجرت رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم از مكه معظمه، همراه آن حضرت بود.

وی پس از رحلت پيامبر صلی ­الله عليه وآله وسلّم از سوی عده‌ای از مهاجران و انصار با تلاش‌های فراوان عمر بن­ خطاب در سقيفه بنی‌ساعده به خلافت اسلامی برگزيده شد. و حق مسلّم و شرعی اميرمؤمنان علی عليه السّلام را ناديده گرفت.

ابوبكر به مدت دو سال و سه ماه و پنج روز خلافت نمود. وی بنا به نقل دخترش عايشه همسر رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم در روز هفتم جمادی­ الثانی به خاطر غسل كردن در هوای سرد تب كرد و بيمار شد و به مدت پانزده روز در بستر بيماری افتاد و در اين مدت، نمی‌توانست در نماز جماعت حضور يابد و به جای وی عمر بن­ خطاب بر مردم نماز می‌گزارد. سرانجام در 22 جمادی­ الآخر سال سيزدهم هجری قمری در مدينه منوره دار دنيا را وداع گفت. بدنش را پس از غسل و كفن و خواندن نماز توسط عمر بن­ خطاب بنا به خواست دخترش عايشه در جوار قبر مطهر رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم دفن نمودند.

در تاريخ يعقوبی آمده است، در آخرين روزهای زندگی ابوبكر گفت:

«من از چيزی حسرت نمی‌خورم، مگر از سه امری كه آن را مرتكب شدم و ای كاش آن­ها را انجام نمی­دادم و سه كاری كه انجام ندادم و ای كاش آن­ها را به انجام می‌رساندم و سه چيز در ذهنم باقی است، دوست داشتم كه آنها را از رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم بپرسم ولی متأسفانه نپرسيدم. اما آن سه عملی كه مرتكب شدم، که برگزيده آن­ها عبارتند از:

1-                ای كاش، مسئوليت خلافت و حكومت را بر عهده نمی‌گرفتم...

2-                ای كاش خانه فاطمه سلام­الله عليها دختر رسول اكرم صلی ­الله عليه وآله وسلّم را مورد تفتيش و هجوم قرار نداده و افراد بيگانه را وارد بر آن نمی‌كردم...

3-                ای كاش سلمی را ناگهانی و غافلگيرانه آتش نمی­زدم...

شايان ذكر است كه ابوبكر از غصب خلافت و رنجاندن دختر رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم بسيار ناراحت و متأسف بود و به قول خودش نمی‌دانست كه خلافت و حكومت از آن چه كسی است؟ ولی با اين حال بدون در نظر گرفتن رأی مردم و رضايت اصحاب رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم و اهل­بيت عليهم السّلام، عمر بن­ خطاب را به جانشينی خويش برگزيد.

بيست و سوّم جُمادی الثّانی؛ آغاز خلافت عمر بن خطاب

بيست و سوّم جُمادی الثّانی سال 13 هجری قمری روز بعد فوت ابوبکر آغاز خلافت عمر بن خطاب است. ابو حفص، عمر بن خطاب بن نفيل عدوی كه نام مادرش حنتمه بنت هاشم بن مغيره مخزومی بود، در حدود سال 13 عام ­الفيل در مكه معظمه به دنيا آمد و پس از ظهور اسلام توسط حضرت محمد صلی ­الله عليه وآله وسلّم بسان ساير اهالی مكه با اين پديده جديد مخالفت و دشمنی می‌نمود و در اين راه سخت‌گير و متعصب بود و حتی به خاطر مسلمان شدن خواهرش فاطمه بنت خطاب و شوهر او سعيد بن زيد با آنان مشاجره و دعوا نمود و چنان ضربتی بر سر خواهرش وارد ساخت كه سرش را شكسته و خون را بر سر و صورت او جاری ساخت.

امّا سر انجام مدتی پيش از هجرت پيامبر صلی ­الله عليه وآله وسلّم به مدينه منوره، او نيز مسلمان شد و به مدينه مهاجرت كرد. پس از رحلت پيامبر صلی ­الله عليه وآله وسلّم، وی از افرادی بود كه بدن مطهر پيامبر صلی ­الله عليه وآله وسلّم را در خانه‌اش رها و برای تعيين خليفه وقت، بسوی سقيفه بنی ساعده شتافت. عمر از عناصر اصلی بيعت با ابوبكر بود و در اين راه بسيار سرسخت و کوشا بود.

در دوران خلافت ابوبكر، به ظاهر او خليفه مسلمين ولی در باطن همه كاره حكومت عمر بن خطاب بود. در تاريخ يعقوبی آمده است:

«و كان الغالب علي أبي ‌بكر، عمر بن الخطاب» .

ابوبكر بن ابی‌ قحافه هنگامی كه به مرگ خويش اطمينان پيدا كرد، عثمان بن عفان را طلبيد و به وی دستور داد كه جانشينی عمر بن خطاب را با اين عبارت بنويسد:

«بسم الله الرحمن الرحيم، هذا ما عهد ابوبكر خليفه رسول الله الي المؤمنين والمسلمين: سلام عليكم. فانّي احمد اليكم الله، امّا بعد فاني قد استعملت عليكم عمر بن الخطاب، فاسمعوا واطيعوا، و اني ما ألوتكم نصحاً. والسلام».

گويند ابوبكر پيش از انتصاب عمر بن خطاب با برخی از صحابه معروف هم­چون طلحه بن عبيدالله، عثمان بن عفان و عبدالرحمن بن عوف در اين باره مشورت كرد، ولی به نظر می‌رسد كه ميان او و عمر بن خطاب از سابق، اين تعهد دو جانبه وجود داشته و بر اساس آن عمل نمود. به هر روی پس از وفات ابوبكر و غسل و كفن او عمر بن خطاب بر وی نماز گزارد و ما بين نماز مغرب و عشا او را در جوار قبر پيامبر صلی ­الله عليه وآله وسلّم دفن نمودند.

در روز بعد، عمر بن خطاب به مسجد رفت و در حضور مردم بر فراز منبر رسول خدا صلی ­الله عليه وآله وسلّم رفت و يك پله پايين از جايی كه ابوبكر می­نشست، قرار گرفت و مرگ ابوبكر را تسليت گفت. آن­گاه به حاضرين مجلس گفت:

«خداوند متعال مرا به شما و شما را به من مورد آزمايش قرار داد و مرا پس از دوستم ابوبكر در ميان شما باقی گذاشت».

سپس صحبت‌های ديگری نيز برای مردم ايراد نمود و از مردم بيعت گرفت. نويسنده كتاب «عمر بن الخطاب» در اين­باره می­نويسد:

«و بايع المسلمون عمر بالخلافه بين راض و متكره، و مطمئن و متخوف و جميعهم ينظرون مايكون من عمر في يوم الجديد».

عمر بن خطاب پس از استقرار در مقام خلافت در نخستين اقدام عملی خود، خالد بن وليد را از فرماندهی سپاه مسلمانان در شام، عزل و به جای وی ابوعبيده جراح را منصوب كرد.

تحقيقات و مطالعات اسلام ومعارف الهی

http://www.islam-ds.ir

Email: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید